İÜ Diş Hekimliği Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu

Anasayfa

 

 
T.C Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 22.07.2014 tarih ve 56034207-514-10 sayılı yazısı ile onay almış ve ilk toplantısını 09.Eylül 2014 tarihinde yaparak göreve başlamıştır. Etik kurulumuz çalışmalarını 06.08.2014 tarihinde yayınlanan “Klinik araştırmalar ve biyoyararlanım – biyoeşdeğerlik çalışmaları etik kurullarının standart çalışma yöntemi esasları” ve ilgili diğer mevzuata göre yürütecektir.

            İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu, girişimsel olmayan çalışmaların yanında, biyoyararlanım ve biyoeşdeğerlik çalışmaları hariç, tüm girişimsel klinik ilaç çalışmaları, tıbbi cihaz çalışmaları ve klinik çalışmalar etik kurul tarafından değerlendirilebilecektir. Yönetmelik kapsamı dışında kalan “retrospektif çalışmalar” ve insana bir hekimin doğrudan müdahalesini gerektirmeden yapılacak olan “girişimsel olmayan araştırmalar” hakkında da bilimsel ve etik yönden görüş oluşturacaktır. Kurulumuz kurumumuz ve üniversitemiz dışında kalan kurumlardan da başvuru kabul edecektir.

 

—————————————————————————————————————

Prof. Dr. Faruk Haznedaroğlu

İ.Ü.Diş Hekimliği Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Başkanı

 

 Etik Kurul formlarımız yenilenmiştir.

 

Başvurular Yeni Formlarla kabul edilecektir.

 

Etik Kurula Başvuruda Bulunacak Araştırmacıların Göz Önünde Bulundurması Gereken Hususlar

 
Helsinki Bildirgesi
Helsinki Bildirgesi

Bildirgeye ulaşmak için: Helsinki Bildirgesi

—————————————————————————————————————
Klinik Araştırmalar Yönetmeliği
Klinik Araştırmalar Yönetmeliği

Yönetmeliğe ulaşmak için:
Klinik araştırmalar yönetmeliği

—————————————————————————————————————
Kurul Üyeleri
Kurul Üyeleri
İ.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Üye Listesi ve İletişim Bilgileri/İstanbul

Unvanı Adı Soyadı Uzmanlık Alanı Çalıştığı Kurum
Prof.Dr Faruk Haznedaroğlu (Başkan) Endodonti İ.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi
Prof.Dr Gamze Aren

(Başkan Yardımcısı)

Pedodonti İ.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi
Prof.Dr Funda Yalçın Periodontoloji İ.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi
Prof.Dr Nil Cura Ortodonti İ.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi
Prof.Dr Fatma Gülbahar Işık Protetik Diş Tedavisi İ.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi
Prof.Dr. İlknur Özcan Oral Diagnoz ve Radyoloji İ.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi
Prof.Dr. Mustafa Demirci Restoratif Diş Tedavisi İ.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi
Prof.Dr. Levent Ertuğrul Fizyoloji İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi
Doç.Dr. Yusuf   Emes (Bildirimlerden sorumlu üye) Ağız Diş ve Çene Cerrahisi ve Hastalıkları İ.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi
Yrd.Doç.Dr. Pembe Çağatay Biyoistatistik İ.Ü. Sağlık Hizmetleri M.Yük Okulu
Yrd.Doç.Dr. Güçlü Akyürek Hukuk MEF.Ü.Hukuk Fakültesi
Yrd.Doç.Dr. Zeliha Pala Kara Farmakoloji İ.Ü.Eczacılık Fakültesi
Op.Dr. Ahmet Kocakuşak Genel Cerrah S.B Haseki Eğitim Araştırma Hastanesi
Sivil Üye Zahide Yonca Onur İktisat O.D.T.Ü. İ.İ.B.F.

Sekretarya:

Adı Soyadı Eğitim Durumu İletişim Bilgileri
Ümmügülsüm Gürkanlı Lisans disheketikkurul@istanbul.edu.tr

4142020-30326

 

 

—————————————————————————————————————
Başvurular
Başvurular
Etik Kurula Başvuru UsulleriBaşvuru sırasında dosyaların eksiksiz olarak sunulması gerekmektedir. Gerekli bilgi ve formlara web sayfamızdan ulaşılabilir. Başvuru dosyalarının, teslim tarihinden itibaren 15 gün içinde eksikleri incelenecek, eksiklik bulunmaması halinde, takip eden ilk toplantıda karar için incelemeye alınacaktır. Eksiklik belirlenen başvurulara 15 gün içinde eksiklik bildirimi yapılarak, başvuru sahipleri tarafından eksiklikleri giderildikten sonra, takip eden ilk toplantıda, incelemeye alınacaktır.Klinik Araştırmaları için Etik kurulumuza yapılan başvuruların araştırmanın başlamasından önce yapılması gereği çok açıktır. Bu bağlamda araştırmanın incelenmesi sırasında raportörden araştırmaya başlanıp başlanmadığının incelenmesi de mutlaka istenecektir. Araştırmaya başlandığının belirlenmesi halinde dosya hiçbir şekilde işleme konulmayacaktır. Ayrıca yapılan başvuru kabul edilmiş ve etik kurul onayı almış olsa bile başvurunun çalışmaya başlandıktan sonra ya da çalışma bittikten sonra etik kurul onayı aldığının belirlenmesi halinde verilmiş olan etik kurul onayı iptal edilecektir. ”Başvurular, fakültemiz web sayfasında belirtilen toplantı tarihleri gözönüne alınarak, en geç toplantıdan önceki cuma günü mesai bitimine kadar yapılmalıdır..“İLAÇ VE BİYOLOJİK ÜRÜNLERİN KLİNİK ARAŞTIRMALARI HAKKINDA YÖNETMELİK (1)” kapsamında olan araştırmalar için başvurular T.C Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından öngörülen başvuru formları aracılığıyla ile, yönetmelik kapsamı dışında olan araştırmalar için “Girişimsel olmayan araştırmalar için başvuru formu” linkinde yer alan word dosyasındaki  formlar aracılığı ile yapılacaktır.Üniversitemiz dışında kurumlardan da tüm girişimsel klinik ilaç çalışmaları ve klinik çalışmalarla ilgili başvurular kabul edilecektir. Ancak bu başvurularda daha önce bu çalışmayla ilgili olarak bir başka etik kurula başvurulmadığına ilişkin bir belgenin sorumlu araştırıcı tarafından imzalanarak eklenmesi gerekmektedir.
Başvuru esnasında tüm evrakların dosya içinde ve sorumlu araştırmacının başvuru üst yazısı ile teslim edilmesi gerekmektedir. Dosya üzerine hangi araştırma türü için form doldurarak başvurulduğu yazılmalıdır.     Uluslararası çalışmalarda, dosyanın Türkçe hazırlanması gerekmektedir.Yukarıda belirtilen konulara ek olarak, başvuru dosyasında bulunan tüm belgelerin yer aldığı bir adet CD başvuru dosyasına eklenmeli ve sıkıştırılmış dosya olarak hazırlanmış belgeleri içeren bir adet dosya Kurulun e-posta adresine (disheketikkurul@istanbul.edu.tr)  gönderilmelidir.
Etik kurul toplantılarında görüşülen karar yazıları doğrudan başvuruda bulunan araştırmacıya elden teslim edilecektir.
İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulunda görüşülerek, düzeltme alan dosyaların (girişimsel olamayan çalışmalar, girişimsel çalışmalar, ilaç çalışmaları), Etik Kurul Düzeltme/ Değişiklik Formu Üst Yazısı  ile ve gerekli düzeltmeler yapılarak yeniden gönderilmesi ve gündeme alınması gerekmektedir.
Ciddi Advers Olay Bildirimlerinin mutlaka bir yazı ile bildirilmesi gerekmektedir. SUSAR ve Ciddi Advers Olay Bildiriminin “Sağlık bakanlığı  İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu” sayfasında bulunan; “Etik Kurula Yapılan Ciddi Beklenmeyen Şüpheli Advers Olay (Susar) ve Ciddi Advers Olay (Cao) Bildirimlerinde  Olması Gereken Asgari Bilgiler Olması Gereken Asgari Bilgilerde  Belirtilen  Hususlar” dikkate alınarak hazırlanması gerekmektedir.
İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu sekretaryasına, 09.00-11.30 saatleri arasında ulaşılması, bu saatler haricinde aranmaması gerekmektedir (Dahili 30326). Web sayfasından ulaşabileceğiniz bilgiler için telefon edilmemesi önemle rica olunur. Kargo ile evrak/dosya alınmamaktadır.
Çalışmalarla ilgili evrakların Web sayfasının “Gündemler” bölümünden takip edilmesi gerekmektedir.
İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu sekretaryasının cep telefonundan aranmaması önemle rica olunur.
—————————————————————————————————————
 Prof.Dr.Faruk Haznedaroğlu
 İ.Ü.Diş Hekimliği Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Başkanı
Başvuru Formları
Başvuru Formları
  • İlaç ve Biyolojik Ürünlerin Klinik Araştırmaları Yönetmeliğine Tabi Olan Araştırmalar (İlaç, Gözlemsel ve Tıbbi Cihaz v.b.):

arastirma.protokolu

Araştırma Bütçe Formu

bilgilendirilmisgonulluolur

indeks

Ozgecmis Formu

taahhutname.Helsinki

TbbiCihazGzlemselalmaBavuru

TbbiCihazGzlemselalmalarBavuruAkademikveTez

TbbiCihazKlinikalmalarBavuruAkademikveTez

TIBBİ CİHAZ KLİNİK ARAŞTIRMALARI BAŞVURU FORMU

 

  • İlaç ve Biyolojik Ürünlerin Klinik Araştırmaları Yönetmeliğine ve Tıbbi Cihaz Klinik Araştırmaları Yönetmeliğine Tabi Olmayan Araştırmalar için Başvuru Formları:

arastirma.protokolu

Araştırma Bütçe Formu

başvuru formu

bilgilendirilmisgonulluolur

indeks

Kurulyazisiornegi

Ozgecmis Formu

taahhutname.Helsinki

 

Gözlemsel ilaç çalışmaları için BEYAZ.

İlaç dışı araştırmalar, Klinik Araştırmalar yönetmeliğine tabi olmayan çalışmalar için YEŞİL.

  • Diğer Formlar

Genetik Çalışmalar İçin Gönüllü Olur Formu

Biyolojik Materyal Transfer Formu

Değişiklik Bilgi Formu
 

—————————————————————————————————————
Toplantı Tarihleri
Toplantı Tarihleri
 

YILLIK ÇALIŞMA TAKVİMİ

Toplantı Sayısı Toplantı Tarihi Toplantı Günü Toplantı Saati
56 10/07/2017 Perşembe 09:30
57 17/08/2017 Perşembe 09:30
58 14/09/2017 Perşembe 09:30
59 28/09/2017 Perşembe 09:30
60 14/09/2017 Perşembe 09:30
61 28/09/2017 Perşembe 09:30
62 12/10/2017 Perşembe 09:30
63 26/10/2017 Perşembe 09:30
64 16/11/2017 Perşembe 09:30
65 30/11/2017 Perşembe 09:30
66 14/12/2017 Perşembe 09:30
67 28/12/2017 Perşembe 09:30
68 11/01/2018 Perşembe 09:30
69 25/01/2018 Perşembe 09:30
70 15/02/2018 Perşembe 09:30
71 15/03/2018 Perşembe 09:30
72 29/03/2018 Perşembe 09:30
73 13/04/2018 Perşembe 09:30
74 27/04/2018 Perşembe 09:30
75 17/05/2018 Perşembe 09:30
76 31/05/2018 Perşembe 09:30
  • Yıllık çalışma takviminde olabilecek herhangi bir değişiklik en kısa sürede bildirilecektir.
  • Başvuru kabul tarihi, kurul toplantı tarihinden en az üç (3) iş günü öncesine kadar olup, bu süreye kadar teslim edilen başvurular gündeme alınacaktır.
Başvuru Ücretleri
Başvuru Ücretleri

 

BAŞVURU ÜCRETLERİ

Akademik amaçlı ve/veya uzmanlık tezi olarak yapılacak araştırmalar için etik kurul başvuru ücreti alınmaz.

Destekleyicisinin İstanbul Üniversitesi mensupları ve/veya devlet fonları (TÜBİTAK, DPT, Üniversite araştırma fonu vs. ) olduğu durumlarda başvuru ücreti alınmaz.

Destekleyicisinin İstanbul Üniversitesi mensupları ve/veya devlet fonları (TÜBİTAK, DPT, Üniversite araştırma fonu vs. ) olduğu durumlar dışındaki her türlü klinik araştırma başvurusu ( ilk başvuru, bilgilendirme, protokol değişikliği vs. )

için “Etik Kurul Değerlendirme Başvuru Ücreti” alınmaktadır. Bu nedenle Sağlık Bakanlığı’nın ilan ettiği şekilde ve aşağıdaki tabloda belirtilen başvuru ücretlerinin İ.Ü.Diş Hekimliği Fakültesi Döner Sermaye Saymanlığı numaralı hesaba “Etik Kurul Değerlendirme Ücreti” adı altında yatırılması gerekmektedir.

Hesap No: 06200387

İBAN: TR610001 2009 8200 0006 2003 87

Başvuru ücreti : 2014Faz I, II, III- İlaç Araştırması İlk Başvurusu (Uzmanlık Tezleri veya Akademik Amaçlı Yapılacaklar Hariç) 2.291,50
Faz IV Klinik İlaç Araştırması İlk Başvurusu (Uzmanlık Tezleri veya Akademik Amaçlı Yapılacaklar Hariç) 1.148,84
Gözlemsel Çalışmaların İlk Başvurusu (Uzmanlık Tezleri veya Akademik Amaçlı Yapılacaklar Hariç) 1.148,84
İlaç Dışı Klinik Araştırma İlk Başvurusu (Uzmanlık Tezleri veya Akademik Amaçlı Yapılacaklar Hariç) 2.598,25
Faz I, II, III Klinik Araştırmalarda Önemli Değişiklik Başvurusu (Uzmanlık Tezleri veya Akademik Amaçlı Yapılacaklar Hariç) 779,48
Faz IV Klinik Araştırmalarda Önemli Değişiklik Başvurusu (Uzmanlık Tezleri veya Akademik Amaçlı Yapılacaklar Hariç) 519,65
Gözlemsel Çalışmalarda Önemli Değişiklik Başvurusu (Uzmanlık Tezleri veya Akademik Amaçlı Yapılacaklar Hariç) 519,65
İlaç Dışı Klinik Araştırmalarda Önemli Değişiklik Başvurusu (Uzmanlık Tezleri veya Akademik Amaçlı Yapılacaklar Hariç) 779,48

Ücret Yatırılması Gereken Önemli Değişiklik Başvuruları

1. Araştırma protokolüne ilişkin değişiklik (İdari değişiklikler ve araştırma ürünlerine ait seri numarası ve son kullanma tarihi değişiklikleri hariç)

2. Bilgilendirilmiş gönüllü olur formuna ilişkin değişiklik

3. Araştırma broşürüne ilişkin değişiklik (İlgili mevzuat gereğince Kurum onayı alınması gereken önemli değişiklikler)

4. Bütçe formuna ilişkin değişiklik

5. Sigortaya ilişkin değişiklik (Süre uzatma hariç)

6. Gönüllü sayısına ilişkin değişiklik

7. Acil güvenlik önlemlerine ilişkin değişiklik

8. Araştırmanın gerçekleştirilme şekli veya yönetiminde değişiklik

9. Koordinatör (Tek merkezli araştırmalarda sorumlu araştırmacı) değişikliği

10. Destekleyici değişikliği

11. Yasal temsilci değişikliği

12. Başvuru sahibi değişikliği

13. Araştırma/çalışma merkezi değişikliği

14. Araştırma/çalışma merkezi ilavesi

15. Araştırma/çalışma merkezi çıkartılması

16. Araştırmaya ait temel görevlerin devrinde değişiklik

 

—————————————————————————————————————
Sık Sorulan Sorular
Sık Sorulan Sorular
Sağlık Bakanlığı ilaç ve Tıbbi cihaz kurumu web sitesinde bulunan SSS ulaşmak için linki tıklayınız http://www.titck.gov.tr/UnitsPageDescription.aspx?BirimId=CVgRV0Ms3dY=&KonuId=a/0Tp/ovYIU=

SIK SORULAN SORULAR

1- Hangi araştırmalar “Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Onayı” olmadan başlayamaz?Gönüllü insanlar üzerinde yapılacak olan;

  • Ruhsat veya izin alınmış olsa dahi ilaç, tıbbi ürünler ve bitkisel tıbbi ürünler klinik araştırmaları,
  • İlaç dışı klinik araştırmalar (organ ve doku nakli klinik araştırmaları, yeni bir cerrahi metod klinik araştırması, kök hücre nakli klinik araştırmaları)
  • Gözlemsel ilaç çalışmaları
  • Gözlemsel tıbbi cihaz çalışmaları
  • Tıbbi cihazlarla yapılacak klinik araştırmalar
  • Biyoyararlanım ve biyoeşdeğerlik (BY/BE) çalışmaları

2- Güncellenen 2013 yılı fiyat tarifesi ile ücret alınacak olan önemli değişikliklerin listesi aşağıda yer almaktadır:

  1. Araştırma protokolüne ilişkin değişiklik (İdari değişiklikler ve araştırma ürünlerine ait seri numarası ve son kullanma tarihi değişiklikleri hariç)
  2. Bilgilendirilmiş gönüllü olur formuna ilişkin değişiklik
  3. Araştırma broşürüne ilişkin değişiklik (İlgili mevzuat gereğince Kurum onayı alınması gereken önemli değişiklikler)
  4. Bütçe formuna ilişkin değişiklik
  5. Sigortaya ilişkin değişiklik (Süre uzatma hariç)
  6. Gönüllü sayısına ilişkin değişiklik
  7. Acil güvenlik önlemlerine ilişkin değişiklik
  8. Araştırmanın gerçekleştirilme şekli veya yönetiminde değişiklik
  9. Koordinatör (Tek merkezli araştırmalarda sorumlu araştırmacı) değişikliği
  10. Destekleyici değişikliği
  11. Yasal temsilci değişikliği
  12. Başvuru sahibi değişikliği
  13. Araştırma/çalışma merkezi değişikliği
  14. Araştırma/çalışma merkezi ilavesi
  15. Araştırma/çalışma merkezi çıkartılması
  16. Araştırmaya ait temel görevlerin devrinde değişiklik

 

3- Sadece tıbbi cihazlar ile yapılacak olan klinik araştırmalar nereye sunulmalıdır?

 

Sadece tıbbi cihazlarla yapılacak olan klinik araştırmalar “Tıbbi Cihaz Klinik Araştırmaları Başvuru Formu” kullanılarak Etik Kurula ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığına bağlı Tıbbi Cihaz Etüd Proje Yetkilendirme ve Koordinasyon Daire Başkanlığına sunulmalıdır.

 

4- Klinik araştırma hem ilaç hem de tıbbi cihaz klinik araştırması ise başvuru nasıl yapılır?

Klinik araştırma hem ilaç hem de tıbbi cihaz klinik araştırması ise, başvuru hem “Tıbbi Cihaz Klinik Araştırmaları Başvuru Formu” hem de “Klinik İlaç Araştırmaları Başvuru Formu” kullanılarak Etik Kurula ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu İlaç, Biyolojik ve Tıbbi Ürünler Başkan Yardımcılığı Klinik İlaç Araştırmaları Daire Başkanlığınayapılmalıdır.

5- Başvuru dosya renkleri nasıl olmalıdır?

 

Faz I KIRMIZI
Faz II SARI
FazIII MAVİ
FazIV SİYAH

 

Gözlemsel ilaç çalışmaları BEYAZ
İlaç dışı araştırmalarKlinik Araştırmalar yönetmeliğine tabi olmayan çalışmalar YEŞİL

6- Hangi türdeki başvurular için hangi başvuru formu doldurulmalıdır? Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu onayı gerektiren araştırmalar için, araştırmanın türüne bağlı olarak Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından yayınlanmış olan formlar doldurulmalıdır. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu onayı gerektirmeyen ve Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelik dışında kalan araştırmalar için “İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Klinik Araştırmalar Kurulu Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar İçin Başvuru Formu” doldurulmalıdır. 7- Öz geçmişler nasıl hazırlanmalıdır? Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu onayı gerektiren araştırmalar için, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından yayınlanan güncel formata uygun şekilde hazırlanmalı ve her sayfası yaş imzalı olmalıdır. Öz geçmişlerde güncel iş tecrübesinin ve görev yerinin bulunması, görevlendirmelerin ilgili mevzuat doğrultusunda yapılması gerekmektedir. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu onayı gerektirmeyen araştırmalar için, TÜBİTAK/ARBİS formatına uygun şekilde hazırlanmalı, sayfaları toplam sayfa sayısı üzerinden numaralandırılmalı, her sayfası adı ve soyadı ile ünvanı el yazısı ile yazılmış, tarihli ve yaş imzalı olmalıdır. 8- Gönüllülerden toplanan biyolojik materyaller üzerinde ileride araştırma yapılması mümkün müdür?
Gönüllülerden elde edilen biyolojik materyaller üzerinde genetik araştırma yapılabilmesi için Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formunda (BGOF):

“[Araştırmanın Adı] araştırması kapsamında alınan biyolojik örneklerimin (kan, idrar vb.);

(Gönüllü tarafından uygun olan seçenek işaretlenmelidir)

– Yalnızca yukarıda adı geçen araştırmada kullanılmasına izin veriyorum. – İleride yapılması planlanan tüm araştırmalarda kullanılmasına izin veriyorum.

– Hiçbir koşulda kullanılmasına izin vermiyorum.”

şeklinde gönüllünün konu ile ilgili rızası ve Etik Kurul onayı alınmak suretiyle yapılması gerekmektedir. Yeni tasarlanan çalışma Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelik kapsamında değil ise Etik Kurul onayı yeterli olacaktır, ancak adı geçen Yönetmelik kapsamında yapılacak çalışmalar için ayrıca Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumundan izin alınması gerekmektedir.  9- Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu’nda gönüllülere ödenecek olan ücret ile ilgili bilgiler bulunmalı mı?

Gönüllülere yapılacak ulaşım, yemek gibi masraflara ilişkin ödemelerin miktarı, yöntemleri ve ödeme planı hakkındaki bilgiler yazılı Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu’nda bulunmalıdır. 10- Araştırma ekibinde eczacı olması gerekli mi?

Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelik gereğince araştırma ekibinde eczacı olması gerekmektedir. 11- Klinik araştırmalar nerede yapılabilir?
Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelik’in 11. Maddesi 1. Fıkrası “Klinik araştırmalar, üzerinde araştırma yapılacak kimselerin emniyetini sağlamaya ve araştırmanın sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesine, takibine ve gereğinde acil müdahale yapılabilmesine elverişli ve araştırmanın vasfına uygun personel, teçhizat ve laboratuvar imkânlarına sahip olan; Gülhane Askeri Tıp Akademisi ve askeri eğitim-araştırma hastaneleri dâhil üniversite sağlık uygulama ve araştırma merkezleri, üniversitelere bağlı onaylanmış araştırma geliştirme merkezleri ve Bakanlık eğitim ve araştırma hastanelerinde tercihen klinik araştırma yapmak üzere tasarlanmış yerlerde yapılabilir.” gereğine uygun yerlerde yapılabilir.
Faz I klinik araştırmalar Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelik’in 3. bölüm 11. madde 2. fıkrasında atfedilen merkezlerde yapılabilir. Faz I klinik araştırma başvurularında Kurumun internet sitesinde yer alan çalışma başvuru formuna ilaveten çalışma yapılacak merkezlere ait Kurum tarafından onaylandığını gösteren belgenin bir örneğinin dosyaya eklenmesi gerekmektedir.

12- Özel hastanelerde çalışma yapılabilir mi?

 

Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelik kapsamında olan araştırmalar adı geçen yönetmeliğin 11. maddesi 1. fıkrası gereğince çalışma yapılması planlanan özel hastaneler üniversitelere bağlı ise ve bu durum belgelendirilebiliyor ise çalışma yapılabilir.
13- Devlet hastanelerinde çalışma yapılabilir mi?

 

Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelik kapsamında olan araştırmalar adı geçen yönetmeliğin 11. maddesi 1. fıkrası gereğince yapılamaz.

 

14- Gözlemsel çalışmalar nerelerde yapılabilir?

 

Gözlemsel ilaç çalışması kapsamında veri toplama işlemi sağlık kurumlarında/kuruluşlarında ve ayrıca gerekli izinlerin alınması koşuluyla saha taraması şeklinde doğrudan çalışmaya katılanlara ulaşılarak ya da ilgili veri tabanları yoluyla yapılabilir.

15- Araştırma Bütçe Formu kim tarafından imzalanmalıdır?

 

Araştırma Bütçe Formu’nun destekleyici veya yasal temsilcisi tarafından, formda belirtilen toplam tutarı ödemeye yetkili kişi/kişilerce imzalanması gerekmektedir. İlgili kişilerin söz konusu tutarı imzalamaya yetkili olduğunu gösterir imza sirkülerinin başvuru dosyasına eklenmesi gerekmektedir. Formda bulunan imzanın sirkülerde belirtilen şekilde (şirket ünvanı ve kaşesi altına atılması vb.) olması gerekmektedir.
Destekleyicisi olmayan uzmanlık tezleri veya akademik amaçlı yapılacak çalışmalar ile Klinik Araştırmalar Hakkında Yönetmelik Kapsamı dışında kalan çalışmalarda Araştırma Bütçe Formu sorumlu araştırmacı tarafından imzalanmalıdır.

16- Araştırma ürünü yurt içinde nasıl imha edilir?

 

Araştırmadan arta kalan ilaçlar yurt içinde imha edilecekse  Bakanlıkça onaylı yerlerde imha edilmeli ve imha tutanaklarının Klinik Araştırmalar Şube Müdürlüğüne gönderilmesi gerekmektedir. Araştırma ilaçlarının imha edilmesi yeterlidir, Etik Kurul kararının alınmasına gerek yoktur.
17- Taslak Olgu Rapor Formu (ORF) kabul edilir mi?

ORF,  taslak ORF şeklinde de olabilir.

 

18- Daha önceden iade edilmiş başvuru dosyaları için, başvuru ücreti yatırılmışsa, aynı dosya ile tekrar başvuru yapılmak istendiğinde yeni bir ücret yatırılması gerekli midir?

 

Daha önceden iade edilmiş başvuru dosyası ile aynı işlem için tekrar müracaat edilecekse yeni bir ücret yatırılması gerekmektedir. Söz konusu ücret dosya inceleme ücreti olmayıp, başvuru ücretidir.
19- Etik Kurullar hangi kaynak dokümanlara uygun olarak faaliyetlerini yürütmelidirler?

 

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunca uygunluğunu alarak faaliyet gösteren  Kurulların; ilgili kanun, yönetmelik, kılavuzlara uyması, Kurumumuzun yayınladığı Standart Çalışma Yöntemi (SÇY) dışında bir SÇY kullanmaması, Kurum başvuru formlarını kullanması gerekmektedir.

 

20- Etik Kurul kararı nasıl alınır ve başvuru sahibine nasıl iletilir?

 

Etik Kurul kararı ilgili mevzuat ve standart çalışma yöntemi doğrultusunda alınmalı ve toplantı sırasında tüm üyeler tarafından imzalanarak varılan kararın bir üst yazı ile ilgili mevzuatta belirtilen süreleri geçmeyecek şekilde başvuru sahibine Etik Kurul sekretaryası tarafından iletilmesi gerekir.

 

21- Başvuru dosyası ekinde yer alan sigorta belgeleri ile ilgili olarak dikkat edilmesi gereken bazı hususlar nelerdir?

 

  • Sigorta sertifikasının ıslak imzalı olarak gönderilmesi, renkli fotokopi olarak gönderilmemesi,
  • Kurum tarafından sigorta ile ilgili talep edilen açıklamaların ilgili sigorta şirketi tarafından yapılması,
  • Sigorta sertifikalarında merkez ismi ve sorumlu araştırmacı ismi yer alıyorsa merkez ve sorumlu araştırmacı

değişiklik başvurularında ilgili belgenin güncellenmesi gerekmektedir.

  • Sigorta belgelerinde “İstisnalar” bölümünde;

– Mesleki sorumluluk

– Tıbbi kötü uygulama

– Protokole bağlı yapılan işlemler

– Ürün kaynaklı hasar gibi ifadelerin yer almaması gerekmektedir.

 

22- Başvuru dosyası ekinde yer alan bütçe formlarında dikkat edilmesi gereken bazı hususlar nelerdir?

 

  • Araştırmaya katılan bütün merkezlerin yer alması ve yeni merkez eklenmesi ile ilgili başvurularda gerekli

güncellemelerin yapılması,

  • Bütçenin imza sirkülerinde yer alan limitler göz önünde bulundurularak yetkili kişilerce imzalanması,
  • Çalışma konusu ile ilgili ödemelerin, çalışma boyunca yapılacak olan eş zamanlı tedavi ve kurtarma tedavilerinin

gönüllü ve Sosyal Güvenlik Kurumuna ödettirilemeyeceği hususuna dikkat edilmesi gerekmektedir.

 

23- Başvuru dosyası ekinde yer alan Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formları (BGOF)’lerde dikkat edilmesi gereken bazı hususlar nelerdir?

 

  • Kimlik bilgilerine doğrudan erişim hakkına sahip olan kurum ve kuruluşlar arasında destekleyici, üçüncü şahıslar, ofis çalışanları, destekleyicinin ortakları gibi ifadelerinin yer almaması, eğer verilerin laboratuvar gibi destekleyici ortakları ile paylaşılma gerekliliği varsa bu ortakların açıkça belirtilmesi,
  • Tıbbi kötü uygulamalar/meslek hatası/doğru şekilde gerçekleştirilmeyen uygulamalar/mesleki sorumluluk nedeniyle oluşacak zararların destekleyici tarafından karşılanması gerektiğinden olur formunda söz konusu yükümlülüğü ortadan kaldıracak ifadelerin bulunmaması,
  • Oluru alan kişinin yetkin bir araştırmacı olması ve olur formunda bu şekilde yer alması,
  • Ülkemizde kullanılacak olan BGOF etiket gibi belgelerde ulusal mevzuata atıfta bulunulmuyorsa ülkemiz dışındaki kanun ve mevzuata atıfta bulunulmaması,
  • Pediatri çalışmalarındaki BGOF’lerin yaş grupları göz önüne alınarak, gerekiyorsa birden fazla BGOF düzenlenmesi gerekmektedir.

 

24- Abantacept, etanercept, infliksimab, adalimumab, kanakinumab, ustekinumab, tosilizumab, sertolizumab, golimumab ve anti-TNF ve benzeri intrasellüler patojenler ile mikobakteri enfeksiyon risk artışına neden olabilecek ajanlar ile yapılan veya yapılması planlanan klinik araştırmalarda tüberküloz riski ile ilgili dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?

 

Eğer hastada;

  1. Tüberküloz şüphesi veya tanısı mevcut ise,
  2. Çalışmaya alınma kriterleri arasında tanımlanmış değerlendirme kriterlerinde aşağıdaki bulguları olan hastalarda;
  3. Tüberküloz yönünden şüphe gerektiren durum;
  4. Ppd pozitifliği tespit edilmiş ve/veya serolojik yöntemler ile tüberküloz şüpheli sonuç elde edilmiş veya
  5. Akciğer ön – arka ve/veya yan akciğer grafisinde tüberküloz şüpheli bulgusu mevcut ise,
  6. Hastanın geçmişinde tüberküloz şüphesi mevcut ise veya ppd ile ülseratif cevap alınması veya akciğer grafisinde geçirilmiş tüberküloz şüphesi varlığında;

Çalışma ilaçlarını kullanmadan önce en az 4 hafta aktif tüberküloz tedavisi almalı veya etkin antitüberküloz tedavisini tamamlamış olduğunu dökümante etmelidir. Ayrıca çalışmaya alındıktan sonra da aktif tedaviye devam etmelidir.

25- Etik Kurul kararını Kuruma kim iletir?
Etik Kurul kararı Etik Kurul sekretaryası tarafından başvuru sahibine iletilir, başvuru sahibi de kararı Kurum’a iletir.

26- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olan kişi araştırma eczacısı olarak görevlendirilebilir mi?
657 sayılı Kanuna tabi olan eczacının görev aldığı kurum araştırma merkezi ise ita amirinin görevlendirmesi koşuluyla araştırmaya dahil edilebilir.

27- Klinik araştırmalar Hakkında Yönetmelik kapsamı dışında kalan araştırmaları / çalışmaları Klinik Araştırmalar Etik Kurulu değerlendirebilir mi?
Evet, biyoyararlanım/biyoeşdeğerlik çalışmaları dışındaki başvuruları değerlendirebilir.
28- Yönetmelik kapsamı dışında kalan araştırma/çalışmalar için Etik Kurul kararı yeterli midir?

Evet, Yönetmelik kapsamı dışında kalan çalışmalar Etik Kurul tarafından değerlendirilir ve Etik Kurul kararı ile çalışmaya başlanabilir.

29- Başvuru dosyası ekinde hangi belgeler yer almamalıdır?
Başvuru formu ekinde yer almayan belgelerin dosya ekine eklenmemesi gerekmektedir.

30- Başvuru dosyası ekinde yer alan yetkilendirme belgelerinde dikkat edilmesi gereken bazı hususlar nelerdir?

Güncel yetkilendirme belgeleri ve imza sirkülerinin gönderilmesi (ilgili bölümlerin belirgin hale getirilmesi) gerekmektedir.
31- Önemli değişiklik başvurularında dikkat edilmesi gereken bazı hususlar nelerdir?
Önemli değişiklik başvurularında, değişiklik yapılan belgelerin değişikliklerin izlenebildiği versiyonları ve değişikliklere ait özet ile gönderilmesi gerekmektedir.

32- Hangi tür başvurular bilgilendirme şeklinde (İyi Klinik Uygulamaları Kılavuzu’na göre) yapılabilir?

Eczacı, yardımcı araştırmacı, klinik araştırma hemşiresi, saha görevlisi, izleyici görevlendirmeleri

• Hasta kartı/hasta günlüğü
• Gönüllü sayısı artırımı
• Sigorta belgesi süre uzatımı
• Sorumlu araştırmacı değişikliği
• İlk uygunluk verildikten sonraki ORF değişiklikleri
• Ülkemizde uygulanmayacak ve güvenlik bildirimi içermeyen belgeler
• BGOF/protokol değişikliği gerektirmeyen araştırma broşürü değişikliği
33- Girişimsel olmayan klinik çalışmaları hangi Etik Kurul değerlendirir?

Söz konusu çalışmaları “Klinik Araştırmalar Etik Kurulu” ya da tercihe bağlı olarak ilgili üniversite ya da kamu hastanesi kurumunda oluşturulacak Etik Kurul değerlendirmektedir.
34- Girişimsel olmayan klinik çalışmalar için nereden izin alınır?
Söz konusu çalışmalar için Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumundan izin alınmayacak olup, çalışma Klinik Araştırmalar Etik Kurulu ya da ilgili üniversite veya kamu hastanesi kurumunda oluşturulacak Etik Kurulun izniyle başlayabilecektir.
35- Girişimsel olmayan klinik araştırmalarda sorumlu araştırmacı araştırma konusu ile ilgili dalda uzmanlık veya doktora eğitimini tamamlamış olup, araştırmanın yürütülmesinden sorumlu olan hekim veya diş hekimi olmak zorunda mıdır?
İnsana doğrudan müdahale yapılmayan çalışma olduğundan zorunlu değildir. Ancak çalışmanın niteliğine ve risk-yarar oranına göre ekibe hekim veya diş hekimi dâhil edilmelidir.
36- İlk başvuru dosyasında yer alması beklenen öz geçmişler kimlere aittir?
Çok merkezli çalışmalarda koordinatöre ve araştırma eczacısına ait öz geçmiş, tek merkezli çalışmalarda sorumlu araştırmacıya ve araştırma eczacısına ait öz geçmişler dosyaya eklenmelidir.

 

 

Bağlantı için Tıklayın

—————————————————————————————————————

 

İyi Klinik Uygulamaları Klavuzu
İyi Klinik Uygulamaları Klavuzu
  1. GİRİŞ

Temelini güncel Helsinki Bildirgesi’ne dayanan ilkelerden alan iyi klinik uygulamaları, insanlar üzerinde yapılacak olan klinik araştırmaların tasarımı, yürütülmesi, kaydedilmesi ve raporlanmasına ilişkin etik ve bilimsel bir kalite standardıdır.

İyi klinik uygulamaları, araştırmaya katılan gönüllülerin hakları, sağlığı ve mahremiyetlerinin korunduğu ve araştırmadan elde edilen verilerin güvenilir olduğuna dair topluma güvence

verir.

İyi Klinik Uygulamaları Kılavuzu’nun amacı, klinik verilerin uluslararası karşılıklı kabulünü kolaylaştırmak için tek bir standart sağlamaktır.

Bu  kılavuz,  Türkiye  İlaç  ve  Tıbbi  Cihaz  Kurumuna  sunulacak  olan  klinik  verilerin

toplanmasına rehberlik etmekte ve ülkemizde yürütülen veya yürütülmesi planlanan klinik

araştırmalara ait esasları ve ayrıntıları açıklamaktadır.

  1. TANIMLAR

2.1.     Advers Olay: Klinik araştırmaya iştirak eden gönüllüde görülen ve uygulanan tedavi ile nedensellik ilişkisi olsun veya olmasın ortaya çıkan istenmeyen tüm tıbbi olaylardır. Araştırma ürünüyle ilgili kabul edilsin veya edilmesin, geçici olarak araştırma ürününün kullanımı ile ilgili anormal bir laboratuvar bulgusu dâhil her türlü sakıncalı ve istenmeyen bulgu, semptom veya hastalık advers olay olarak nitelendirilebilir.

2.2.     Advers   Reaksiyon:   Klinik   araştırmaya   iştirak   eden   gönüllüde   ortaya   çıkan istenmeyen ve amaçlanmayan tüm cevaplardır. Yeni bir tıbbi ürün veya tıbbi ürünün yeni kullanımlarına ilişkin ruhsatlandırma öncesi klinik araştırmalarda, özellikle tedavi amaçlı dozlar henüz belirlenmemiş olabileceğinden, tıbbi ürünün bu durumu da dâhil olmak üzere herhangi bir dozuyla mantıklı bir nedensel ilişkiye sahip olarak değerlendirilen bütün advers olaylar advers reaksiyon olarak tanımlanır. Mantıklı nedensel ilişki ifadesi, nedensel bir ilişki öne sürmek için bir kanıt veya bir görüş olduğunu ifade etmek için kullanılır. Ruhsatlı ürünler için advers reaksiyon insanlarda hastalıkların profilaksisi, teşhisi, tedavisi veya bir fizyolojik fonksiyonun değiştirilmesi için kullanılan normal dozdaki bir ilaca verilen sakıncalı ve istenmeyen etki anlamına gelmektedir.

2.3.     Araştırmacı: Sorumlu araştırmacının gözetiminde klinik araştırmada yer alan kişidir.

2.4.     Araştırma Broşürü: Araştırılan ürünle veya uygulamayla ilgili klinik olmayan ve

klinik verilere ait belgelerdir.

2.5.   Araştırma Protokolü: Klinik araştırmanın amacını, tasarımını, metodolojisini, uygulanacak   istatistiksel   yöntemleri   ve   araştırmaya   ait   düzenlemeleri   detaylı   olarak tanımlayan belgedir.

2.6.   Araştırma  Protokolü  Değişikliği:  Araştırma  protokolü  üzerinde  yapılan değişikliklere ilişkin belgedir.

2.7.     Araştırma Ürünü: Klinik araştırmada test edilen veya referans olarak kullanılan aktif

maddenin veya plasebonun farmasötik formudur.

2.8.     Bağımsız Veri İzleme Komitesi (Veri İzleme Grubu veya Veri Güvenlilik İzleme Komitesi): Klinik araştırmanın ilerlemesini, güvenlilik verilerini ve gerekirse kritik etkililik sonlanım  noktalarını  değerlendiren  ve  destekleyiciye  araştırmanın  devam  etmesi, değiştirilmesi veya durdurulması yönünde belirli aralıklarla öneride bulunmak üzere araştırma dışındaki bağımsız uzmanların oluşturduğu bir komitedir.

2.9.     Beklenmeyen Advers Reaksiyon: Niteliği, şiddeti veya sonucu referans güvenlilik bilgileri ile tutarlı olmayan her türlü ciddi advers reaksiyondur.

2.10.  Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu (BGOF): Araştırma hakkında ayrıntılı ve anlaşılır bilgiler verilerek alınan rızayı yazılı şekilde ispatlayan belgedir.

 

2.11.   Biyoeşdeğerlik:   Farmasötik   eşdeğer   olan   iki   müstahzarın,   aynı   molar   dozda verilişinden sonra biyoyararlanımlarının ve böylece etkilerinin hem etkililik, hem güvenlik bakımından esas olarak aynı olmasını sağlayacak derecede benzer olmasıdır.

2.12.   Biyoyararlanım: Etkin maddenin veya onun terapötik molekül kısmının farmasötik şekilden absorbe edilerek sistemik dolaşıma geçme ve böylece vücuttaki etki yerinde veya onu yansıtan biyolojik sıvılarda, genellikle serum veya plazmada, var olma hızı ve derecesidir.

2.13.   Ciddi Advers Olay veya Reaksiyon: Ölüme, hayati tehlikeye, hastaneye yatmaya veya hastanede kalma süresinin uzamasına, kalıcı veya önemli bir sakatlığa ya da maluliyete, doğumsal anomaliye veya kusura neden olan advers olay ya da reaksiyondur.

2.14.   Çift-Sağır   Maskeleme   (Double   Dummy):   Bir   araştırma   ürününün   iki   farklı farmasötik şeklinin karşılaştırılacağı araştırmalarda, araştırma gruplarına hangi ürünlerin verildiğinin maskelenmesi için kullanılan bir körleme yöntemidir. Buna göre örneğin, bir gruba plasebo tablet ve aktif madde içeren ampul, diğer gruba ise aktif madde içeren tablet ve plasebo ampul verilmek suretiyle araştırma gruplarına uygulama yapılır.

2.15.  Çok Merkezli Klinik Araştırma: Tek bir protokole göre birden fazla merkezde yürütülen, bu sebeple birden fazla sorumlu araştırmacının bulunduğu klinik araştırmadır.

2.16.   Denetim: Klinik araştırma yapılan yerlerin, destekleyici veya sözleşmeli araştırma kuruluşuna ait merkezlerin, araştırmaya ait belgeler ve kayıtların, kalite güvencesi düzenlemelerinin ve araştırma ile ilgili olan etik kurullar dâhil diğer kurum, kurul ve kuruluşların ilgili mevzuata uygunluğu açısından önceden haber vererek veya haber vermeden Kurum tarafından incelenmesi faaliyetidir.

2.17.   Denetim  Raporu:  İlgili  sağlık  otoritesi  tarafından  denetim  sonucunda  hazırlanan

rapordur.

2.18.  Destekleyici: Klinik araştırmanın başlatılmasından, yürütülmesinden veya finanse edilmesinden sorumlu olan kişi, kurum veya kuruluştur.

2.19.   Doğrudan  Erişim: Klinik  araştırmanın  değerlendirilmesi  amacıyla araştırmaya ait kayıt ve raporları inceleme, analiz etme, doğrulama ve kopyalama iznidir. Sağlık Bakanlığı,

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, ilgili sağlık otoriteleri ve yoklama yapan kişiler gibi doğrudan erişimi bulunan bütün taraflar, gönüllülerin kimlikleri veya destekleyicinin mülkiyetindeki bilgilerin gizliliğini korumak amacıyla, ilgili mevzuatla getirilen sınırlamalar çerçevesinde gerekli önlemleri almalıdırlar.

2.20.   Dokümantasyon:  Klinik  araştırmaya  ait   yöntem,  uygulama   veya  araştırmanın

sonuçlarını, araştırmayı etkileyen faktörleri ve gerçekleştirilen eylemleri açıklayan veya kaydeden yazılı, elektronik ve manyetik kayıt, tarama kaydı, röntgen ve elektrokardiyogram

kaydı gibi her türlü belgedir.

2.21.   Etik  Kurul:  Gönüllülerin  hakları,  güvenliği  ve  esenliğinin  korunması  amacıyla araştırma ile ilgili diğer konuların yanı sıra gönüllülerin bilgilendirilmesinde kullanılacak yöntem ve belgeler ile bu kişilerden alınacak olurlar hakkında bilimsel ve etik yönden görüş vermek  üzere  teşkil  edilecek  ve  Türkiye  İlaç  ve  Tıbbi  Cihaz  Kurumunca  onaylanacak

bağımsız kurullardır.

2.22.   Etkilenebilir Özneler: Klinik  araştırmaya  gönüllü  olma isteği  kabul  edilsin  veya edilmesin,  katılımının  sağlayacağı   yarar  beklentisi  veya  katılmayı  reddettiği  takdirde hiyerarşik  yapı  içinde  bulunan  kişiler  tarafından  misilleme  göreceği  beklentisi  nedeniyle özgür karar verme iradesi etkilenebilecek kişilerdir. Tıp, eczacılık, diş hekimliği ve hemşirelik öğrencileri;  araştırma  yapılan  yere  bağlı  çalışan  hastane  veya  laboratuvar  personeli;  ilaç

sektöründe çalışanlar; silahlı kuvvetler mensupları, er ve erbaşlar ile tutuklular gibi belirli bir hiyerarşik  yapı içerisinde bulunan kişiler bunlara örnektir. Ayrıca, tedavi edilemeyen bir

hastalığı  olan  hastalar,  bakım  evlerinde  yaşayanlar,  işsiz  veya  yoksul  kişiler,  acil  tıbbi

 

müdahale gereken kişiler, çocuklar, onay verme ehliyeti bulunmayanlar ve bunun gibi kişiler

de bu hassas gruba dâhildir.

2.23.   Gerekli Temel Belgeler: Araştırmanın gerçekleştirilme şekli ve elde edilen verilerin kalitesinin değerlendirilmesine bireysel ve toplu olarak olanak veren temel belgelerdir.

2.24.   Gizlilik: Destekleyicinin mülkiyetindeki bilgilerin veya gönüllünün kimliğine ilişkin bilgilerin yetkili kişiler dışındaki taraflara açıklanmasının önlenmesidir.

2.25.   Gönüllü: Bizzat kendisinin veya kanuni temsilcisinin yazılı oluru alınmak suretiyle klinik araştırmaya iştirak edecek hasta veya sağlıklı kişilerdir.

2.26.   Gönüllü Kodu: Araştırmaya katılan gönüllülerin kimliğinin gizli kalması amacıyla sorumlu araştırmacı veya diğer araştırmacılar tarafından her bir gönüllüye verilen ve herhangi bir advers olay veya araştırmayla ilgili veriler rapor edilirken gönüllünün adı yerine kullanılan

koddur.

2.27.   İdarî Sorumlu: Çok merkezli bir araştırmada, gerektiğinde araştırmanın yürütülmesi sırasında araştırma ile ilgili idarî konularda bu merkezlerin sorumlu araştırmacıları ile etik kurul, destekleyici veya destekleyicinin yasal temsilcisi ve gerekirse bunlar ile Kurum arasındaki koordinasyondan sorumlu olan tercihen uzmanlık veya doktora eğitimini tamamlamış kişidir.

2.28.   İyi   Klinik   Uygulamaları   (İKU):   Araştırmaların   uluslararası   bilimsel   ve   etik

standartlarda   yapılmasını   sağlamak   amacıyla   araştırmanın   tasarlanması,   yürütülmesi, izlenmesi, bütçelendirilmesi, değerlendirilmesi ve raporlanması, gönüllünün tüm haklarının ve vücut bütünlüğünün korunması, araştırma verilerinin güvenilirliğinin sağlanması, gizliliğinin muhafaza edilmesi gibi konular hakkındaki düzenlemeleri kapsayan ve araştırmaya iştirak eden taraflarca uyulması gereken kurallardır.

2.29.   İzin (Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu İzni): İyi klinik uygulamaları ve ilgili

diğer mevzuata göre belirlenen sınırlar dâhilinde, araştırmanın ilgili merkezlerde gerçekleştirilebileceğine dair Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun olumlu kararıdır.

2.30.   İzleme: Klinik araştırmada kaydedilen ilerlemenin izlenmesi ve klinik araştırmanın araştırma protokolü,  standart  çalışma  yöntemleri  (SÇY),  iyi  klinik  uygulamaları  ve  ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleşmesinin sağlanmasıdır.

2.31.   İzleme Raporu: Yapılan her merkez ziyareti sonrası veya araştırmayla ilgili taraflarla iletişimden sonra, destekleyicinin standart çalışma yöntemini temel alarak hazırlanan ve izleyici tarafından destekleyiciye sunulan yazılı rapordur.

2.32.   Kalite Güvencesi: Araştırmanın iyi klinik uygulamaları ve ilgili mevzuata uygun

olarak gerçekleştirilmesini; verilerin buna uygun olarak oluşturulmasını, belgelenmesini, kaydedilmesini ve raporlanmasını güvenceye almak amacıyla planlanmış, sistematik eylemlerin tümüdür.

2.33.   Kalite Kontrol: Araştırmayla ilgili faaliyetlerin kalite koşullarının yerine getirildiğini doğrulamak amacıyla, kalite güvence sistemi içerisinde kullanılan operasyonel teknikler ve gerçekleştirilen faaliyetlerdir.

2.34.   Kanunî  Temsilci:  Yürürlükte  olan  mevzuat  uyarınca,  potansiyel  gönüllü  adına,

gönüllünün klinik araştırmaya katılımı konusunda onay vermeye yetkili kılınan kişidir.

2.35.   Karşılaştırma  Ürünü:  Klinik  araştırmada  referans  olarak  kullanılan  ürün  veya

plasebodur.

2.36.   Kaynak Belgeler: Hastane kayıtları, laboratuvar notları, bilgi notları, gönüllülerin günlükleri veya değerlendirme kontrol listeleri, ilaç dağıtım kayıtları, otomatik araçlardan elde edilen kayıtlı veriler, bunların doğru ve eksiksiz olduğu doğrulandıktan sonra onaylanan kopyaları  veya  suretleri,  fotoğraf  negatifleri,  mikrofilm,  röntgen  filmleri  ve  araştırmaya

katılan laboratuvar ve mediko-teknik bölümlerde tutulan kayıtlar gibi kayıtlar, orijinal belgelerdir.

 

2.37.   Kaynak Veriler: Klinik araştırmaya ait bulguların ve gözlemlerin, klinik araştırmayla ilgili diğer faaliyetlere ait ve orijinal kayıtlarda veya orijinal kayıtların onaylı suretlerinde bulunan bilgilerin tümüdür. Kaynak veriler kaynak belgelerde tutulur.

2.38.   Klinik Araştırma: Bir veya birden fazla araştırma ürününün klinik, farmakolojik

veya diğer farmakodinamik etkilerini ortaya çıkarmak ya da doğrulamak; advers olay veya reaksiyonlarını tanımlamak; emilim, dağılım, metabolizma ve atılımını tespit etmek; güvenliliğini ve etkililiğini araştırmak amacıyla insanlar üzerinde yürütülen çalışmalardır.

2.39.   Klinik Araştırma Ara Raporu: Araştırmanın ara sonuçları ve araştırma süresince gerçekleştirilen analizlere dayanarak yapılan değerlendirmelere ilişkin rapordur.

2.40.   Klinik Araştırma Raporu: Herhangi bir terapötik, profilaktik veya tanısal amaçla ilgili olarak gönüllülerde yürütülen bir araştırmanın; klinik ve istatistiksel tanım, sunum ve analizlerini tümüyle tek bir rapor içinde bütünleştirmek suretiyle yapılan yazılı bir tanımlamadır.

2.41. Klinik Olmayan Çalışma: İnsan gönüllüler üzerinde yapılmayan biyomedikal çalışmalardır.

2.42.   Koordinatör: Çok merkezli bir araştırmada bu merkezlerin sorumlu araştırmacıları ile

etik kurul, destekleyici veya destekleyicinin yasal temsilcisi ve gerekirse Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu arasındaki koordinasyonun sağlanmasından sorumlu uzmanlığını veya doktorasını tamamlamış hekim veya diş hekimidir.

2.43.  Körleme (Maskeleme): Araştırma sırasında gönüllüye hangi araştırma ürününün uygulandığının araştırmada yer alan sorumlu araştırmacı veya diğer araştırmacı, gönüllü veya izleyici gibi bir veya birden çok taraf tarafından bilinmemesine denir. Tek körleme, genellikle gönüllünün bilgilendirilmemesini; çift körleme ise genellikle gönüllü, sorumlu araştırmacı veya diğer araştırmacı, izleyici ve bazı durumlarda veri analistlerinin verilen tedavi hakkında bilgilendirilmemesini ifade etmektedir.

2.44.  Merkez Organizasyon Yönetimi Hizmeti: Araştırma dosyalarının düzenlenmesi, gönüllülerin vizitelere hazırlanması gibi araştırma prosedürlerinin yürütülmesi işlerinin yerine getirilmesi  için  sorumlu  araştırmacı  talebi  doğrultusunda destekleyiciden  bağımsız  olarak araştırma merkezlerine sözleşmeli araştırma kuruluşu tarafından verilen hizmetler bütünüdür.

2.45.   Olgu Rapor Formu (ORF): Araştırmadaki her bir gönüllüye ait verilerin ve diğer bilgilerin araştırma protokolünde tanımlandığı şekilde kaydının yapılması için hazırlanan basılı, optik veya elektronik belgedir.

2.46.   Onay (Etik Kurul Onayı): İyi klinik uygulamaları ve ilgili diğer mevzuata göre belirlenen sınırlar dâhilinde, araştırmanın ilgili merkezlerde gerçekleştirilebileceğine dair etik kurulun olumlu kararıdır.

2.47.   Primer (Birincil) Sonlanım Noktası: Birincil veri sağlayan araştırmadaki en önemli sonlanım noktasıdır.

2.48.   Randomizasyon (Rastgele Yerleştirme): Yanlılığı azaltmak amacıyla, gönüllülerin

tedavi veya kontrol gruplarına dağıtılmasının şansa göre yapılması işlemidir.

2.49. Saha Görevlisi: Araştırma dosyalarının düzenlenmesi, gönüllülerin vizitelere hazırlanması gibi araştırma prosedürlerinin yürütülmesi işlerinin yerine getirilmesi için araştırma merkezinde sorumlu araştırmacı talebi doğrultusunda destekleyiciden bağımsız olarak görevlendirilmiş nitelikli kişilerdir.

2.50.   Sekonder (İkincil) Sonlanım Noktası: Araştırmadaki primer sonlanım noktasından daha az önemli olan sonlanım noktasıdır.

2.51.   Sonlanım Noktası: Araştırmanın temel ilgi alanlarından biri olan değişken olarak tanımlanabilir. Bu değişken etkililik ve güvenlilik ile ilgili olabilir. Sonlanım noktası etkililik değişkenliği ve güvenlilik değişkenliği ile aynı anlamlarda kullanılabilir, ancak demografik değişkenlikle aynı anlamda kullanılmaz.

 

2.52.  Sorumlu Araştırmacı: Araştırma konusu ile ilgili uzmanlık dalında eğitimini tamamlamış ve araştırmanın yürütülmesinden sorumlu olan hekim veya diş hekimidir.

2.53.   Sözleşme:  Yapılacak  işlerin  devredilmesine,  dağıtımına;  gereğinde  mali  konulara ilişkin düzenlemeleri belirleyen ve iki veya daha fazla ilgili taraf arasında yapılan yazılı, tarihli, imzalı anlaşmadır. Araştırma protokolü, sözleşmeye temel oluşturabilir.

2.54.   Sözleşmeli Araştırma Kuruluşu (SAK): Destekleyicinin klinik araştırma ile ilgili görev ve yetkilerinin tümünü veya bir kısmını yazılı bir sözleşmeyle devrettiği, iyi klinik uygulamaları ilkelerine uygun çalışan bağımsız kuruluştur.

2.55.    Standart Çalışma Yöntemleri (SÇY): İyi klinik uygulamaları ilkelerine ve ilgili tamamlayıcı rehberlik ve destek sağlamak amacıyla oluşturulmuş olan ayrıntılı yazılı talimatlardır.

2.56.   Tarafsız Tanık: Gönüllü veya kanuni temsilcisinin okuma bilmemesi gibi durumlarda gönüllünün bilgilendirilmesiyle ilgili süreçte; bilgilendirilmiş gönüllü olur formu ve diğer yazılı bilgileri gönüllüye okuyan, araştırma ekibinde yer almayan, araştırmayla ilgisi olmayan ve araştırmada yer alan kişiler tarafından etki altında bırakılmaması gereken kişidir.

2.57.   Uyunç: Araştırmayla ilgili bütün koşullara, iyi klinik uygulamalarına ve ilgili diğer mevzuata uyulmasıdır.

2.58.   Yardımcı   Araştırmacı:   Sorumlu   araştırmacının   gözetimi   ve   denetimi   altında araştırma yerinde çalışmak üzere, araştırmayla ilgili kritik yöntemlerin uygulanması veya araştırmayla ilgili önemli kararların alınması hususlarında sorumlu araştırmacı tarafından görevlendirilen araştırma ekibinin üyesidir.

2.59.   Yoklama: Araştırmayla ilgili faaliyetler ile araştırmadan elde edilen verilere ait kayıt, analiz ve doğru raporlama işlemlerinin araştırma protokolü, destekleyicinin standart çalışma yöntemleri, iyi klinik uygulamaları ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği hususlarını araştırmak amacıyla, araştırmayla ilgili faaliyetlerin ve dokümanın bağımsız ve sistematik olarak incelenmesidir.

2.60.   Yoklama İzi: Olayların akışını gösteren dokümantasyondur.

2.61.   Yoklama Sertifikası: Yoklamanın gerçekleştirildiğine dair yoklamayı yapan kişinin hazırladığı belgedir.

2.62.   Yoklama Raporu: Yoklamayı yapan kişi tarafından, yoklamanın sonuçlarıyla ilgili olarak hazırlanan yazılı değerlendirmedir.

  1. İYİ KLİNİK UYGULAMALARININ TEMEL İLKELERİ

İyi klinik uygulamalarının temel ilkeleri şunlardır:

3.1.Klinik araştırmalar, temeli Helsinki Bildirgesi’nin güncel şeklinde belirtilen esaslara dayanan iyi klinik uygulamalarına, ilgili mevzuata ve etik ilkelere uygun şekilde gerçekleştirilmelidir.

3.2.Klinik araştırma başlatılmadan önce, araştırmadan doğabilecek muhtemel riskler gönüllü ve toplumun elde edeceği düşünülen yararlar açısından değerlendirilmelidir. Ancak klinik araştırmanın sağlayacağı yararların beklenen risklere göre daha fazla olması durumu kabul

edilebilir düzeyde ise araştırma başlatılabilir ve devam ettirilebilir.

3.3.Gönüllülerin sağlığı, hakları ve güvenliği dikkate alınması gereken en önemli hususlardır.

Bu hususlar, bilimin ve toplumun çıkarlarından daha önde gelir.

3.4.Araştırma ürününe ilişkin klinik ve klinik olmayan bilgiler, yapılacak klinik araştırmayı

yeterli şekilde destekleyecek nitelikte olmalıdır.

3.5.Klinik araştırmalar bilimsel kurallara uygun, bilimsel bakımdan geçerli, açık ve ayrıntılı

olarak ifade edilen bir protokolle belirlenmelidir.

3.6.Klinik araştırma, onaylanan araştırma protokolüne uygun olarak gerçekleştirilmelidir.

3.7.Gönüllülere sağlanan tıbbi bakım ve gönüllüler adına alınan tıbbi kararlar, yetkin bir hekim veya diş hekiminin sorumluluğunda olmalıdır.

 

3.8.Araştırmayı  yürütmede  rol  alan  her  kişi,  öğrenim,  eğitim  ve  deneyim  bakımından

kendilerine düşen işleri yapmaya yetkin olmalıdır.

3.9.Kişilerin  tamamen  serbest  iradesiyle  verilen  bilgilendirilmiş  gönüllü  oluru,  klinik araştırma başlatılmadan önce bütün gönüllülerden ilgili mevzuata uygun olarak alınmış olmalıdır.

3.10.   Klinik  araştırmaya  ilişkin  bilgiler,  bu  bilgilerin  doğru  bir  şekilde  raporlanmasına,

yorumlanmasına ve doğrulanmasına olanak verecek şekilde kaydedilmeli, işlenmeli ve tutulmalıdır.

3.11.   Gönüllülerin kimliğiyle ilgili kayıtlar, ilgili mevzuat hükümlerine göre özel hayat ve

gizlilik kurallarına saygı gösterecek bir şekilde korunmalıdır.

3.12.   Araştırma ürünleri, ilgili mevzuatça belirlenen iyi imalat uygulamalarına uygun olarak

üretilmeli, işlem görmeli ve saklanmalıdır. Bu ürünler onaylanan araştırma protokolüne uygun şekilde kullanılmalıdır.

3.13.   Araştırmada,  araştırmanın  kalitesini  her  yönüyle  garanti  edecek  kalite  sistemleri

uygulanmalıdır.

  1. ETİK KURUL

4.1.     Etik kurul önerilen araştırmanın bilimsel, tıbbi ve etik yönlerini değerlendirebilecek

niteliklere sahip olmalıdır.

4.2.          Etik kurul, en az biri sağlık meslek mensubu olmayan kişi ve biri de hukukçu olmak kaydıyla ve üyelerinin çoğunluğu doktora veya tıpta uzmanlık seviyesinde eğitimli sağlık meslek mensubu olacak şekilde, en az yedi ve en çok on beş üyeden ilgili mevzuatta belirtilen şekilde oluşturulur.

4.3.          Sağlık meslek mensubu olan etik kurul üyeleri, etik kurula katılmadan önce iyi klinik uygulamaları ve klinik araştırmalar hakkında temel eğitimi almış ve bunu belgelendirmiş olmalıdır. Sağlık meslek mensubu olmayan üyeler, etik kurulda görevlendirilmelerini takiben  en  kısa  sürede  iyi  klinik  uygulamaları  ve  klinik  araştırmalar  hakkında  temel eğitimi tamamlamak zorundadır.

4.4.          Etik  kurul  oluşturulurken  üyelerin,  cinsiyet  yönünden  mümkünse  birbirine  yakın oranlarda dağılım göstermesi beklenir.

4.5.     Etik  kurul,  araştırmaya  katılan  gönüllülerin  sağlığını,  haklarını  ve  güvenliğini

gözetmeli, etkilenebilir öznelerin katıldığı araştırmalarda özel dikkat göstermelidir.

4.6.     Etik  kurul,  klinik  araştırma  başvurularında  sunulması  gereken  bilgi  ve  belgelerin

eksiksiz olduğuna dikkat etmelidir.

4.7.     Etik kurul, kendisine yapılan klinik araştırma başvurusunu ilgili mevzuatta belirtilen

süreler içerisinde incelemeli ve kararını başvuru sahibine bildirmelidir.

4.8.     Etik  kurul  kararını  bildirirken  aşağıdaki  hususlara  dikkat  etmeli  ve  bunları  yazılı

olarak belgelemelidir:

4.8.1.     Araştırmanın açık adı,

4.8.2.     Mevcutsa  tarih  ve versiyon  numarasının  da  yer  aldığı  incelenen  belgelerin listesi,

4.8.3.     Etik kurul üyelerinin uzmanlık alanlarının da belirtildiği üye listesi,

4.8.4.     Olumlu bir karar bildirmiş ise; olumlu karar ve bunun tarihi,

4.8.5.     Olumsuz bir karar bildirmiş ise; olumsuz karar, bunun gerekçesi ve tarihi,

4.8.6.     Önceden verilmiş herhangi bir olumlu kararın sona erdirilmesi veya geçici

olarak durdurma durumu var ise; gerekçesi ve tarihi.

4.9.          Etik kurul, başvurusu yapılan araştırma için, sorumlu araştırmacının ve gerektiğinde diğer araştırmacıların, koordinatörün ve idarî sorumlunun niteliklerini, özgeçmiş veya talep ettiği diğer belgelerden yararlanmak suretiyle incelemelidir.

 

4.10.    Etik kurul, gönüllülerin hakları, güvenliği ve esenliğine anlamlı bir katkısı olacağına kanaat getirirse; bilgilendirilmiş gönüllü olur formundaki bilgilerden daha fazlasını talep edebilir.

4.11.    Terapötik  amaçlı  olmayan  bir  araştırma  gönüllünün  kanuni  temsilcisinin  onayıyla gerçekleştirilecekse,  etik kurul önerilen araştırma protokolü veya diğer belgelerin söz konusu araştırmadaki etik hususları yeterince karşılayıp karşılamadığı ve ilgili mevzuata uygun olup olmadığı hususlarında ayrıca özen göstermelidir.

4.12.    Araştırma protokolünde, gönüllüden veya kanuni temsilcisinden araştırma konusunun gönüllü sağlığı açısından acil müdahaleyi gerektiren bir durum olması ve müdahalenin yapılması gerektiği esnada gönüllünün bilincinin kapalı olmasıyla birlikte gönüllü için olur  alınacak  bir  yakınının  ya  da  kanuni  temsilcisinin  de  orada  hazır  bulunamaması durumu gibi önceden onay alınamaması durumlarında etik kurul, önerilen araştırma protokolü  veya  diğer  belgelerin  söz  konusu  araştırmadaki  etik  hususları  yeterince karşılayıp karşılamadığını ve ilgili mevzuata uygun olup olmadığını tespit etmelidir.

4.13.    Etik kurul, gönüllülerin araştırmaya katılmasından dolayı oluşabilecek ulaşım, yemek gibi masrafların gönüller üzerinde herhangi bir zorlamaya neden olmaması veya olumsuz bir   etkisi   olmaması   için   ödemelerin   tutarını   ve   ödeme   yöntemini   incelemelidir. Gönüllülere yapılacak ödemeler salt olarak gönüllünün araştırmayı tamamlaması koşuluna bağlı olmamalıdır.

4.14.    Etik  kurul,  gerekirse  ödemenin  gönüller  arasında  dağıtılmasının  nasıl  yapılacağı

hususunda bilgi talep edebilir.

4.15.    Etik kurul, gönüllülere yapılacak ulaşım, yemek gibi masraflara ilişkin bilgilerin yazılı bilgilendirilmiş gönüllü olur formunda ve gönüllülere sağlanacak olan diğer yazılı belgelerde yer almasını sağlamalıdır.

4.16.   Etik  kurul,  yılda  en  az  bir  kere  olmak  üzere,  gönüller  üzerindeki  risk  derecesini

dikkate alarak devam etmekte olan klinik araştırmaları belirli aralıklarla yıllık bildirim formları gibi bilgi ve belgeler üzerinden incelemeli ve değerlendirmelidir.

4.17.    Etik kurul, klinik araştırma başvurularının başlangıçta ve sürekli olarak incelemesini

yapar.

4.18.    Etik  kurul  üyeleri,  kendilerine  ulaşan  her  türlü  bilgi  için  gizlilik  ilkesine  uymak zorundadır.

4.19.    Etik kurul üyelerinin, klinik araştırma ile ilgili olarak kendilerine ulaşan her türlü belge ve bilgiyi açıklamaları yasaktır. Bu belge ve bilgiler ancak hukuken yetkili kişilerin veya mercilerin talebi halinde yetkili kişilere sunulur.

4.20.    Etik kurul üyeleri, Türkiye  İlaç ve Tıbbi Cihaz  Kurumu tarafından hazırlanan ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun internet sitesinde yayımlanan gizlilik sözleşmesi ve taahhütnamesini imzalayarak görevlerine başlar.

4.21.    Etik kurulların standart bir şekilde çalışabilmesi amacıyla, çalışma yöntemleri Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından belirlenir ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun internet sitesinde yayımlanır. Etik kurullar, çalışmalarını belirlenen bu standartlar çerçevesinde yürütürler.

4.22.    Etik kurul, ilgili mevzuata, iyi klinik uygulamalarına ve standart çalışma yöntemlerine uygun bir şekilde faaliyet göstermeli, yaptığı tüm faaliyetleri yazılı olarak kayıt altına almalıdır.

4.23.    Etik  kurul,  ihtiyaç  durumunda  konu  ile  ilgili  branştan  uzman  kişilerin  görüşüne

başvurabilir ve bu kişileri danışman olarak toplantıya davet edebilir. Bu kişilerin de,

 

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından hazırlanan ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun internet sitesinde yayımlanan gizlilik sözleşmesi ve taahhütnamesini imzalaması zorunludur.

4.24.    Sadece etik kurul incelemeleri ve tartışmalarına katılan etik kurul üyeleri oy vermeli, kararını bildirmeli veya öneride bulunmalıdır.

4.25.    Etik   kurul   üyeleri,   başvurusu   yapılan   klinik   araştırmanın   ekibinden   veya destekleyicisinden bağımsız iseler araştırmaya ilişkin konularda oy verebilir veya görüş bildirebilirler. İncelenen araştırmayla ilişkisi bulunan veya araştırmada görevi olan etik kurul üyesi, bu araştırmanın etik kuruldaki tartışmalarına ve oylamasına katılamaz, etik kurul kararını imzalayamaz.

4.26.    Koordinatör,  idarî  sorumlu,  sorumlu  araştırmacı,  araştırmacı  veya  destekleyici, araştırmanın herhangi bir yönüyle ilgili olarak bilgi sağlanması amacıyla etik kurul toplantısına davet edilebilir. Koordinatör, idarî sorumlu, sorumlu araştırmacı, araştırmacı veya destekleyici, etik kurulun oylamalarına veya karar bildirimlerine katılamaz.

4.27.    Etik kurul üyelerinin isimlerini ve niteliklerini içeren güncel bir liste tutulmalıdır.

4.28.    Etik kurul üyelerinin isimleri ve nitelikleri gerektiğinde ilgililere bildirilebilir.

4.29.    Etik  kurul  üyeleri  üye  tam  sayısının  üçte  iki  çoğunluğu  ile  toplanır  ve  üye  tam sayısının salt çoğunluğu ile karar verir.

4.30.    Etik kurul üyelerinin görev süresi iki yıl olup, görev süresi dolan  üyeler yeniden seçilebilir.

4.31.    Üyeliği süresince mazeretsiz olarak üst üste üç toplantıya veya aralıklı olarak beş toplantıya  katılmayan  üyelerin  üyeliği  kendiliğinden  düşer.  Görev  süresi  dolan  veya üyeliği düşen üye yerine tercihen aynı niteliklere sahip bir üye seçilir.

  1. SORUMLU ARAŞTIRMACI VE ARAŞTIRMACI

5.1.          Koordinatör, idarî sorumlu, sorumlu araştırmacı ve diğer araştırmacılar, araştırmanın doğru bir şekilde yürütülebilmesi amacıyla öğrenim, eğitim ve deneyim açısından yetkin olmalıdır.

5.2.          Koordinatör,   idarî   sorumlu,   sorumlu   araştırmacı   ve   diğer   araştırmacılara   ait özgeçmişler Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun internet sitesinde yayımlanan forma uygun, güncel ve imzalı olmalıdır. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, etik kurul veya

destekleyicinin   talep   etmesi   durumunda   bu   niteliklerini   belgelendirmek   suretiyle

kanıtlamalıdırlar.

5.3.          Araştırma konusu ile ilgili uzmanlık dalında eğitimini tamamlamış ve araştırmanın yürütülmesinden sorumlu olan hekim veya diş hekimi sorumlu araştırmacı olarak görev

yapabilir.  Sorumlu  araştırmacının  doktorasını  veya  uzmanlığını  tamamlamış  olması

gerekmektedir.

5.4.          Faz  I  klinik  araştırmaları  ve  biyoyararlanım-biyoeşdeğerlik  çalışmaları  iyi  klinik uygulamaları ve klinik araştırmalar konusunda yeterli eğitim ve deneyime sahip uygun bir ekip ve uzmanlığını veya doktorasını yapmış tıp doktoru bir farmakolog tarafından yürütülür.

5.5.          Koordinatör,  idarî  sorumlu,  sorumlu  araştırmacı  ve  diğer  araştırmacılar,  güncel araştırma protokolü ve araştırma broşürü ile destekleyici tarafından sağlanan diğer bilgi

kaynaklarında  tanımlanan  araştırma  ürünleri  hakkında  yeterli  ve detaylı  bilgiye sahip olmalıdır.

5.6.     Koordinatör,  idarî  sorumlu,  sorumlu  araştırmacı  ve diğer araştırmacılar,  iyi  klinik

uygulamaları, güncel Helsinki Bildirgesi ve ilgili mevzuat hakkında bilgi sahibi olmalı ve bunlara uymalıdır.

 

5.7.Koordinatör,  idarî  sorumlu,  sorumlu  araştırmacı  ve  diğer  araştırmacılar,  araştırma yapılan yerler, araştırmayla ilgili belgeler dâhil araştırmayla ilgili her konuda etik kurulun veya destekleyicinin izleme ve yoklama yapmasına, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu veya diğer ilgili sağlık otoritelerinin denetimine izin vermek zorundadır.

5.8.Sorumlu araştırmacı gerekli durumlarda araştırmanın yürütülmesine yardım etmek üzere araştırma hemşiresi, saha görevlisi, yardımcı araştırmacı veya nitelikli bir kişiyi Türkiye

İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ve etik kurulu bilgilendirmek koşulu ile görevlendirebilir. Bunlara ait görevlendirme listesi kayıtlarını tutar. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, bu görevlendirmeyi gerekçesiyle birlikte iptal edebilir.

5.9.Sorumlu  araştırmacı,  araştırmanın  öngörülen  süre  içerisinde,  doğru  ve  güvenli  bir şekilde gerçekleştirebilmesi için yeterli sayıda nitelikli personel ve yeterli olanaklara sahip

olmalıdır.

5.10. Koordinatör,  idarî  sorumlu  ve  sorumlu  araştırmacı,  araştırmayı  belirlenen  araştırma süresi içerisinde ve uygun bir şekilde yürütmek ve tamamlamak için yeterli zamana sahip olmalıdır. Araştırmanın niteliğine göre geçerli bir gerekçe sunmak koşulu ile koordinatör, idarî sorumlu, sorumlu araştırmacı veya diğer araştırmacılar aynı anda belirli sayıda araştırma yürütebilir. Ancak Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu veya etik kurul gerekçesini belirtmek koşulu ile bu konuda kısıtlama getirebilir.

5.11. Sorumlu araştırmacı, yeterli sayıda ve uygun nitelikteki gönüllüleri, gönüllü alım süresi içerisinde araştırmaya dâhil etme potansiyeline sahip olduğunu kanıtlamalıdır.

5.12. Koordinatör, idarî sorumlu veya sorumlu araştırmacı, araştırma protokolü, araştırma ürünleri  ve araştırmayla ilgili  konularda  araştırma ekibinin  bilgilendirilmesini sağlamalıdır.

5.13. Araştırmayla ilgili tıbbi veya dental kararların alınmasından, sorumlu araştırmacı veya

yardımcı araştırmacı olan nitelikli bir hekim veya diş hekimi sorumludur.

5.14. Sorumlu  araştırmacı  veya  yardımcı  araştırmacı  ve  araştırmanın  yürütüldüğü  yer, gönüllünün araştırmaya katılması sırasında ve sonrasında, klinik açıdan anlamlı laboratuar değerleri  de  dâhil  olmak  üzere,  araştırmayla  ilgili  herhangi  bir  advers  etki  meydana gelmesi durumunda gönüllüye yeterli tıbbi bakım verilmesini sağlamalıdır.

5.15. Sorumlu  araştırmacı  veya  yardımcı  araştırmacı,  seyreden  bir  hastalığın  yanı  sıra,

araştırma sırasında veya sonradan meydana gelen ve sorumlu araştırmacı veya yardımcı araştırmacının fark ettiği diğer hastalıklar için bir tıbbi bakım gerektiğinde gönüllüyü bu konuda bilgilendirmelidir.

5.16. Gönüllünün tıbbi bakımından sorumlu başka bir hekim varsa ve gönüllü bu hekime araştırmaya  katıldığına  dair  bilgi  verilmesini  kabul  ederse,  sorumlu  araştırmacı  veya

yardımcı araştırmacının ilgili hekime bilgi vermesi önerilmektedir.

5.17. Gönüllü,  araştırmadan  erken  çekilmesinin  nedenlerini  belirtmek  zorunda  değildir.

Ancak sorumlu araştırmacı veya yardımcı araştırmacı, gönüllünün haklarına saygı göstermek şartıyla, araştırmadan çekilme nedenini anlamak için makul bir çaba gösterebilir.

5.18. Bir araştırmaya başlamadan önce koordinatör, idarî sorumlu veya sorumlu araştırmacı

etik kuruldan onay ve ilgili mevzuat kapsamındaki araştırmalar için Türkiye İlaç ve Tıbbi

Cihaz Kurumundan izin almış olmalıdır.

5.19. Sorumlu araştırmacı veya  yardımcı araştırmacı,  araştırmayı  etik kurulun onayladığı, ilgili mevzuat kapsamında izin alınması gereken araştırmalar için ise Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun izin verdiği araştırma protokolüne uygun olacak şekilde gerçekleştirmelidir.

5.20. Koordinatör,  idarî  sorumlu  veya  sorumlu  araştırmacı  ve  destekleyici,  aralarındaki

anlaşmayı teyit etmek üzere araştırma protokolünü imzalamalıdır.

 

5.21. Koordinatör, idarî sorumlu veya sorumlu araştırmacı, araştırma protokolünde yapılacak değişiklikler için etik kurul tarafından incelenip yazılı onay almadan ve ilgili mevzuat kapsamında izin alınması gereken araştırmalar için ise Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun izni olmadan araştırma protokolünde değişiklik yapmamalıdır. Ancak acil gelişen tehlikelerin ortadan kaldırılması durumu ile ilgili olarak protokolden sapılmış veya protokol değişikliği yapılmış ise etik kurul ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu en kısa sürede gerekçeleriyle birlikte bilgilendirilmelidir.

5.22. Koordinatör, idarî sorumlu, sorumlu araştırmacı veya diğer araştırmacılar onaylanan araştırma protokolünden  herhangi  bir  şekilde  sapılması  durumunda bunu  nedenleriyle birlikte belgelemelidir. Etik kurul veya Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun talebi durumunda sunmalıdır.

5.23. Araştırma   ürünlerinin   teslim   alınması,   muhafazası,   yazılı   istek   veya   araştırma

protokolüne   uygun   dağıtımı,   stok   kontrolü,   artan   kısmına   yapılacak   işlemler   ve kayıtlarının tutulması, araştırmanın yapıldığı her bir merkezdeki sorumlu araştırmacının yükümlülüğü altındadır. Sorumlu araştırmacı, bu işlemler için tercihen bir eczacıyı görevlendirir.

5.24. Sorumlu  araştırmacı  tarafından  görevlendirilen  kişi  araştırma  ürününün  merkezde bulunan                 envanteri,   gönüllüler   tarafından   kullanımı   ve   kullanılmayan   ürünlerin

destekleyiciye iadesi veya alternatif bir şekilde elden çıkarılmasına ilişkin kayıtları tutmalıdır.  Bu  kayıtlarda  tarih,  miktar,  parti/seri  numarası,  son  kullanma  tarihi  ve araştırma ürünleri ve araştırma gönüllülerine ait kod numaraları yer almalıdır.

5.25. Sorumlu araştırmacı tarafından görevlendirilen kişi araştırma ürünlerinin ilgili mevzuata uygun olarak muhafaza edildiğinden emin olmalıdır.

5.26. Sorumlu  araştırmacı  veya  yardımcı  araştırmacı,  araştırma  protokolünde  belirtilen

dozların gönüllülere verildiğini uygun şekilde belgeleyen kayıtları tutmalı ve destekleyici tarafından alınan bütün araştırma ürünlerinin sarf ile uyumunu sağlamalıdır.

5.27. Sorumlu araştırmacı veya yardımcı araştırmacı, araştırma ürünlerinin sadece onaylanan araştırma protokolüne uygun şekilde kullanılmasını sağlamalıdır.

5.28. Sorumlu araştırmacı veya yardımcı araştırmacı ya da sorumlu araştırmacı tarafından görevlendirilen  uygun  niteliklere  haiz  kişi  gönüllülere  araştırma  ürünlerinin  doğru

kullanım şeklini anlatmalı ve gönüllülerin talimatları doğru uygulayıp uygulamadıklarını uygun aralıklarla kontrol etmelidir.

5.29. Sorumlu araştırmacı, mevcutsa araştırmanın randomizasyon yöntemlerini uygulamalı ve kodun sadece araştırma protokolüne uygun şekilde kırılmasını sağlamalıdır. Körleme yapılmış bir araştırmada sorumlu araştırmacı, körlemenin zamanından önce kaldırılması

durumunu derhal belgelemeli ve nedenlerini destekleyiciye açıklamalıdır.

5.30. Sorumlu araştırmacı veya hekim ya da diş hekimi olan bir araştırmacı, bilgilendirilmiş gönüllü olur formu alırken ve belgelerken ilgili mevzuatta belirtilen kurallara ve etik ilkelere uymalıdır.

5.31. Koordinatör,  idarî  sorumlu  ve  sorumlu  araştırmacı,  araştırmaya  başlamadan  önce araştırmaya katılan gönüllülerden bilgilendirilmiş gönüllü olur formunun alınmış olduğundan emin olmalıdır.

5.32. Sorumlu araştırmacı, bilgilendirmiş gönüllü olur formlarının ıslak imzalı bir örneğini kendi kayıtlarında tutmalıdır.

5.33. Sorumlu araştırmacı, olgu rapor formu ve gerekli diğer raporlar aracılığıyla bildirilecek tüm verilerin destekleyiciye doğru, eksiksiz ve zamanında bildirilmesini sağlamalıdır.

5.34. Olgu rapor formunda bildirilen ve kaynak belgelere dayanan veriler kaynak belgelerle

tutarlı olmalıdır. Herhangi bir tutarsızlık olması halinde nedenleri açıklanmalıdır.

 

5.35. Olgu rapor formunda yapılacak herhangi bir düzeltme veya değişiklik için tarih ve paraf atılmış olmalı ve gerekçesi açıklanmalıdır. Bu durum orijinal veri girişini engellememeli; hem yazılı hem de elektronik değişiklikler için geçerli olmalıdır. Destekleyici, sorumlu araştırmacıya veya sorumlu araştırmacının görevlendirdiği yardımcı araştırmacıya bu gibi düzeltmeleri yapmalarında yol göstermelidir. Destekleyici, olgu rapor formlarında yapılacak değişiklik veya düzeltmelerin belgelenmesinin gerekli ve zorunlu olması; ayrıca bu değişikliklerin sorumlu araştırmacı veya yardımcı araştırmacı tarafından mutlaka onaylanması için yazılı yöntemler oluşturmalıdır. Sorumlu araştırmacı yapılan değişiklik ve düzeltmelere ilişkin kayıtları saklamalıdır.

5.36. Sorumlu   araştırmacı,   ilgili   mevzuata  uygun   olarak   araştırmaya  ilişkin   belgeleri saklamalı; söz konusu belgelerin kaza sonucu veya zamanından önce imha edilmesini

engelleyecek önlemler almalıdır.

5.37. Araştırmaya ilişkin belgeler, araştırmanın bütün merkezlerde tamamlanmasından sonra en az beş yıl süre ile saklanmalıdır. Ancak destekleyiciyle yapılan bir anlaşmanın gerektirmesi halinde söz konusu belgeler daha uzun süreyle de saklanabilir. Belgelerin saklanması için gereken süre dolduğunda bunu sorumlu araştırmacıya bildirmek destekleyicinin sorumluluğundadır.

5.38. Araştırmanın mali yönü, destekleyici ile sorumlu araştırmacı arasında imzalanan bir

anlaşmayla belgelenmelidir. Gerektiğinde bu anlaşma koordinatör veya idarî sorumlu ile de yapılmalıdır.

5.39. Koordinatör,  idarî  sorumlu  veya  sorumlu  araştırmacı;  izleyicilerin,  yoklama  yapan kişilerin, etik kurulun veya Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun ya da ilgili diğer sağlık otoritelerinin ve denetçilerin araştırmayla ilgili kayıtlar için doğrudan erişimini

sağlamalıdır.

5.40. Koordinatör, idarî sorumlu veya sorumlu araştırmacı, araştırmanın yapıldığı kuruma, etik kurula ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’na araştırmanın durumuyla ilgili yılda en az bir kere veya etik kurulun ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun talep etmesi durumunda daha sık olarak yazılı özetler sunmalıdır.

5.41. Koordinatör, idarî sorumlu veya sorumlu araştırmacı, araştırmanın yürütülmesini ciddi

anlamda  etkileyecek  veya  gönüllülerin  maruz  kaldığı  riskleri  arttıracak  değişikliklere ilişkin  yazılı  raporlarını  destekleyiciye,  etik  kurula  ve  Türkiye  İlaç  ve  Tıbbi  Cihaz

Kurumuna derhal sunmalıdır.

5.42. Koordinatör,   idarî   sorumlu   veya  sorumlu   araştırmacı,   gönüllülerin   sağlığı   veya araştırmanın yürütülmesini olumsuz yönde etkileyebilecek olan yeni bilgilerin ortaya çıkması durumunda ilgili tüm tarafları bilgilendirmelidir.

5.43. Sorumlu   araştırmacı   veya   yardımcı   araştırmacı,   araştırmayla   ilgili   güvenlilik

bildirimlerinde  ilgili  mevzuatta  belirtilen  sürelere  uymalı  ve  yükümlülüklerini  yerine

getirmelidir.

5.44. Araştırma   protokolü   veya   araştırma   broşürü   gibi   diğer   belgelere   göre   derhal raporlanması  gerekmeyen  ciddi  advers  olaylar  dışındaki  bütün  ciddi  advers  olaylar sorumlu araştırmacı veya görevlendireceği bir araştırmacı tarafından destekleyiciye derhal bildirilmelidir. Acil bildirimden hemen sonra ayrıntılı, yazılı bir rapor sunulmalıdır. Acil

ve  takip  amaçlı  raporlarda  gönüllü,  gönüllüye  ait  kod  numarasıyla  tanımlanmalıdır;

gönüllü ismi, kişisel kimlik bilgileri veya adres kullanılmamalıdır.

5.45. Araştırma protokolünde, güvenlilik değerlendirmeleri açısından kritik olduğu belirtilen advers olaylar veya laboratuar anormallikleri, raporlama şartlarına uygun olarak ve araştırma    protokolünde    belirlenen    süreler   içerisinde    sorumlu    araştırmacı    veya

görevlendireceği bir araştırmacı tarafından destekleyiciye bildirilmelidir.

 

5.46. Sorumlu araştırmacı, ölüm vakalarıyla ilgili olarak Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu veya etik kurul tarafından talep edilen otopsi raporu ve ölümle sonuçlanan vakalara ilişkin tıbbi kayıtlar gibi herhangi bir ek bilgiyi sağlamalıdır.

5.47. Herhangi bir nedenden dolayı araştırmanın erken sonlandırılması veya geçici olarak durdurulması halinde sorumlu araştırmacı, araştırmaya  dâhil edilen gönüllülere derhal bilgi vermeli, uygun tedavi ve takibin gerçekleştirilmesini sağlamalıdır.

5.48. Sorumlu    araştırmacı,    destekleyicinin    önceden    onayını    almadan    araştırmayı sonlandırması veya geçici olarak durdurması halinde; araştırmanın yürütüldüğü kurumu, destekleyiciyi ve etik kurulu derhal bilgilendirmeli; bu konuda Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna, destekleyiciye ve etik kurula ayrıntılı bir yazılı açıklama sunmalıdır.

5.49. Koordinatör,  idarî  sorumlu  veya  sorumlu  araştırmacı;  destekleyicinin,  etik  kurulun,

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun araştırmayı sonlandırması veya geçici olarak

durdurması    halinde,    araştırmanın    yürütüldüğü    kurumu    gerekçesi    ile    birlikte

bilgilendirmelidir.

5.50. Sorumlu   araştırmacı;   araştırma   tamamlandıktan   sonra,   araştırmanın   yürütüldüğü kurumun, etik kurulun ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun bilgilendirildiğinden emin olmalıdır.

5.51. Bu    kılavuzda    sorumlu    araştırmacıya    yapılan    bütün    atıflar    koordinatörü    de

kapsamaktadır.

  1. DESTEKLEYİCİ

6.1.Destekleyici,   araştırma   protokolüne,   güncel   Helsinki   Bildirgesi’ne,   iyi   klinik uygulamaları ilkelerine ve ilgili mevzuata uygun olarak araştırmanın gerçekleştirilmesi, verilerin  oluşturulması,  belgelenmesi,  kaydedilmesi  ve  raporlanmasını  sağlamak  için yazılı standart çalışma yöntemleri oluşturmak, kalite güvence ve kalite kontrol sistemlerini uygulamak ve sürdürmekten sorumludur.

6.2.   Destekleyici, destekleyici tarafından gerçekleştirilecek izleme ve yoklamalar ile Türkiye

İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ve ilgili sağlık otoriteleri tarafından gerçekleştirilecek denetimler için araştırmayla ilişkili bütün merkezlere, kaynak verilere ve belgelere doğrudan erişim sağlamak için ilgili bütün tarafların uzlaşmasını sağlamaktan sorumludur.

6.3.   Destekleyici, araştırmanın kaynak verilerine doğrudan erişimi sağlayarak araştırmayla ilgili izleme, yoklama ve denetimlere izin vereceğinin araştırma protokolünde veya diğer yazılı anlaşmalarda belirtildiğinden emin olmalıdır.

6.4.   Bütün verilerin güvenilirliğini ve doğru işlenmesini sağlamak amacıyla veri işleme ile ilgili tüm aşamalarda kalite kontrolü uygulanmalıdır.

6.5.   Destekleyici  ile  sorumlu  araştırmacı  veya  klinik  araştırmaya  katılan  diğer  taraflar

arasındaki bütün anlaşmalar araştırma protokolünün bir parçası veya ayrı bir anlaşma şeklinde yazılı olarak yapılmalıdır.

6.6.   Destekleyici,  araştırmayla  ilgili  görevlerinin  tamamını  veya  bir  kısmını  sözleşmeli

araştırma kuruluşuna devredebilir. Sözleşmeli araştırma kuruluşunun seçimi destekleyicinin sorumluluğundadır. Ancak araştırma verilerinin kalitesi ve doğruluğuna ilişkin nihai sorumluluk her zaman destekleyiciye aittir. Sözleşmeli araştırma kuruluşu kalite güvencesi ve kalite kontrolü ile ilgili sistemleri uygulamalıdır.

6.7.Sözleşmeli   araştırma   kuruluşuna   devredilmiş   ve   sözleşmeli   araştırma   kuruluşu tarafından devralınmış olan araştırmayla ilişkili herhangi bir görev veya işlev yazılı olarak

belirtilmelidir.

6.8.Özel  olarak  sözleşmeli  araştırma  kuruluşuna  devredilmiş  ve  sözleşmeli  araştırma kuruluşu  tarafından  devralınmış  olanlar hariç,  araştırmayla ilgili  herhangi  bir  görevin sorumluluğu destekleyiciye aittir.

 

6.9.Bu kılavuzda destekleyiciye  yapılan  bütün atıflar, sözleşmeli araştırma kuruluşunun devraldığı görevler ölçüsünde, sözleşmeli araştırma kuruluşunu da kapsamaktadır.

6.10. Destekleyici, araştırma protokolü ile olgu rapor formlarının tasarımından analizlerin planlanması ve klinik araştırma ara raporu ile çalışma sonu klinik araştırma raporlarının analizi ve hazırlanması dâhil araştırma sürecinin bütün aşamaları için uygun nitelikte kişilerle çalışmalıdır.

6.11. Destekleyici, araştırmayla ilişkili soru veya sorunlara hemen cevap vermeye hazır ve uygun niteliklere sahip tıbbi personel ile çalışmalıdır. Gerekli olduğu takdirde, bu amaç doğrultusunda dışarıdan danışman alabilir.

6.12. Destekleyici, araştırmanın yürütülme şeklini izlemek; verileri işlemek, doğrulamak ve istatistiksel  analizlerini  gerçekleştirmek;  ayrıca  araştırma  raporlarını  hazırlamak  için

uygun nitelikteki kişilerle çalışmalıdır.

6.13. Destekleyici; güvenlilik verileri ve kritik etkililik sonlanım noktaları dâhil olmak üzere, klinik araştırmada kaydedilen ilerlemeyi belirli aralıklarla değerlendirmek ve destekleyiciye araştırmanın devam etmesi, değiştirilmesi veya sonlandırılması yönünde öneride bulunmak  için  bir bağımsız veri izleme komitesi oluşturabilir.  Bağımsız veri izleme komitesi için çalışma yöntemleri oluşturulmuş olmalı ve bağımsız veri izleme komitesi gerçekleştirdiği bütün toplantıların tutanaklarını saklamalıdır.

6.14. Etik   kurul   veya   Türkiye   İlaç   ve   Tıbbi   Cihaz   Kurumu,   gerekli   durumlarda

destekleyiciden bağımsız veri izleme komitesi oluşturulmasını talep eder.

6.15. Destekleyici, araştırma verileri elektronik olarak işlendiği veya araştırma verileri için uzaktan elektronik veri sistemleri kullanıldığı zaman;

6.15.1.   Elektronik veri işleme sistemlerinin destekleyicinin uyması gereken eksiksiz,

doğru,  güvenilir  ve  tutarlı  validasyon  şartlarına  uygun  olmasını  sağlamalı  ve

belgelendirmeli,

6.15.2.   Bu sistemlerin kullanılmasına ilişkin standart çalışma yöntemlerini oluşturmalı,

6.15.3.   Sistemlere  ait  veri  değişikliklerinin  belgelenmesi  ve  yoklama  izlemi,  veri izlemi, düzeltme izleminin saklanması gibi önceden girilen verilerin silinmesini engelleyecek  şekilde  veri  değişikliğine  izin  veren  bir  tasarıma  sahip  olmasını sağlamalı,

6.15.4.   Verilere yetkisiz erişimi engelleyen bir güvenlik sistemi bulundurmalı,

6.15.5.   Verilerde değişiklik yapma yetkisine sahip kişilerin listesini tutmalı,

6.15.6.   Verilerin yeterli şekilde yedeklenmesini sağlamalı ve bunu sürdürmeli,

6.15.7.   Veri  işleme  sırasında  verilerin  değiştirilmesi  halinde,  orijinal  veriler  ve gözlemler ile işlenen verilerin her zaman kıyaslanabilir olmasını sağlamalı,

6.15.8.   Varsa, körlemeyi korumalıdır.

6.16.    Destekleyici,  bildirilen  verilerin  her  bir  gönüllü  için  tanınmasını  sağlayabilecek özelliklere sahip gönüllü kodu kullanmalıdır.

6.17.    Destekleyici veya verilerin diğer sahipleri, destekleyiciye ait gerekli belgelerin tümünü elinde bulundurmalıdır.

6.18.    Destekleyici,  ürünün  onaylandığı  veya  destekleyicinin  onay  başvurusu  yapmayı düşündüğü   ülkelerdeki   ilgili   mevzuata   uygun   olarak   araştırmanın   destekleyiciyi

ilgilendiren gerekli bütün belgelerini saklamalıdır.

6.19.    Destekleyici,  araştırma  ürününe  ait  klinik  geliştirme  sürecinin  tamamını  veya  bir bölümünü  durdurması  halinde,  araştırmayla  ilgili  bütün  belgeleri  araştırmanın  resmi olarak sonlandırılmasından itibaren en az beş yıl saklamalıdır.

6.20.   Destekleyici,  araştırma  ürününe  ait  klinik  geliştirme  sürecinin  tamamını  veya  bir

bölümünü durdurması halinde, bütün araştırmacılara, etik kurula ve Türkiye İlaç ve Tıbbi

Cihaz Kurumuna gerekçesi ile bilgi vermelidir.

 

6.21.   Verilerin  herhangi  bir  şekilde  devri,  etik  kurula  ve  Türkiye  İlaç  ve  Tıbbi  Cihaz

Kurumuna gerekçesi ile bildirilmelidir.

6.22.    Destekleyici,   sorumlu   araştırmacıya   belgelerin   saklanması   gereğini   veya   artık saklanması gerekmediğini yazılı olarak bildirmelidir.

6.23.   Destekleyici, sorumlu araştırmacı ve diğer araştırmacıların ve araştırmanın yapılacağı

merkezlerin seçimini yapmaktan sorumludur.

6.24.   Çok merkezli araştırmalar için koordinatör ve idarî sorumlu seçimi de destekleyicinin

sorumluluğundadır.

6.25.    Destekleyici,   koordinatöre,   idarî   sorumluya,   sorumlu   araştırmacıya   veya   diğer araştırmacılara araştırmayla ilgili anlaşmayı imzalamalarından önce araştırma protokolünü ve   güncel   araştırma   broşürünü   sağlamalı;   koordinatöre,   idarî   sorumluya   sorumlu

araştırmacıya ve diğer araştırmacılara bunları incelemeleri için yeterli zamanı tanımalıdır.

6.26.    Destekleyici,  aşağıdaki  konularda  koordinatör,  idarî  sorumlu,  sorumlu  araştırmacı veya  diğer araştırmacıların  kendisi  ile anlaşma  yapmasını  sağlamalı  ve bu  anlaşmayı onaylamak için araştırma protokolünü veya alternatif bir belgeyi onlarla birlikte imzalamalıdır:

6.26.1.   Araştırmayı iyi klinik uygulamalarına, ilgili mevzuata; destekleyicinin kabul

ettiği, etik kurulun onayladığı ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun izin verdiği araştırma protokolüne uygun şekilde gerçekleştirmek,

6.26.2.   Veri kaydetme veya raporlama ile ilgili usullere uymak,

6.26.3.   İzleme, yoklama ve denetime izin vermek,

6.26.4.   Sorumlu araştırmacı dosyalarında yer alması gereken belgeleri, destekleyicinin belgelere  artık  ihtiyaç  duyulmadığını  bildirdiği  zamana  kadar,  ilgili  mevzuatta belirtilen süre ve koşullara da uygun olacak şekilde saklamak.

6.27.   Destekleyici,  araştırmayı  başlatmadan  önce  araştırmayla  ilgili  bütün  görev  ve

sorumluluklarını tanımlamalı, uygulamaya sokmalıdır.

6.28.    Destekleyici, ilgili mevzuatın gerektirmesi durumunda, araştırmadan doğacak taleplere veya ihtiyaçlara göre sorumlu araştırmacı ve diğer araştırmacılar için yasal ve mali sigorta kapsamlı sigorta yapmalı veya meydana gelecek zararı tazmin etmelidir.

6.29.   Destekleyici,   araştırmadan   kaynaklanan   komplikasyonlar   sonucu   oluşabilecek

araştırmayla    ilgili    yaralanmalar    için    sağlanacak    tedavilerin    maliyetinin    nasıl karşılanacağını, ilgili mevzuata uygun olacak şekilde, yazılı olarak belirtmiş olmalıdır.

6.30.    Araştırma  gönüllülerine  tazminat  verildiğinde,  tazminat  yöntemi  ve  şekli  ilgili mevzuata uygun olmalıdır.

6.31.   Araştırmanın mali yönleri, destekleyici ve sorumlu araştırmacı arasında yapılan bir

anlaşmayla belgelenmelidir. Gerektiğinde bu anlaşma koordinatör veya idarî sorumlu ile de yapılmalıdır.

6.32.    Destekleyici, klinik araştırmayı başlatmadan önce inceleme, kabul veya araştırmaya başlama izni için gerekli olan bütün başvuruları Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu internet sitesinde  yayımlanan uygun formatta Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna sunmalıdır. Yapılan bildirimlerin tümünde tarih olmalı ve protokolün tanınmasını sağlayacak kadar yeterli bilgi içermelidir.

6.33.    Destekleyici, klinik araştırmanın ilk başvurusu sırasında araştırmaya ülkemizden dâhil edilmesi planlanan gönüllü sayısını ve araştırmada hedeflenen toplam gönüllü sayısını etik kurula  ve  Türkiye  İlaç  ve  Tıbbi  Cihaz  Kurumuna  bildirmekten  sorumludur.  Klinik

araştırmalarda, başvuru sırasında bildirilmiş olan araştırmada hedeflenen toplam gönüllü sayısına   ulaşılamadığında   ülkemizden   dâhil   edilecek   gönüllü   sayısı   arttırılabilir.

Ülkemizden dâhil edilecek gönüllü sayısının artırılması için,  gerekçesiyle birlikte, sigorta,

 

bütçe gibi ilgili belgelerin güncel haliyle, etik kuruldan onay ve Türkiye İlaç ve Tıbbi

Cihaz Kurumu’ndan izin alınmalıdır.

6.34.    Destekleyici,   çok   merkezli   araştırmalarda   araştırmanın   yürütüldüğü   merkezlere araştırmanın bu merkezlerde de yapılacağına dair bir bildirim yapmalıdır. Bu bildirim, araştırmanın etik kurul onayını, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun iznini, araştırma protokolünün özetini, bilgilendirilmiş gönüllü olur formunu ve varsa biyolojik materyal

transfer formunu içermelidir.

6.35.    Destekleyici,    araştırmaları    planlarken    araştırma    ürünü    için    klinik    öncesi araştırmalardan veya klinik araştırmalardan elde edilecek verilerle; kullanım yolu, dozaj, kullanım süresi ve incelenecek araştırma popülasyonunun saptanmasını destekleyecek yeterli güvenlilik ve etkililik verilerinin elde edildiğinden emin olmalıdır.

6.36.   Destekleyici,    anlamlı    yeni    bilgiler    temin    edildikçe    araştırma    broşürünü

güncellemelidir.

6.37.    Destekleyici, araştırma ürününün araştırma fazı için uygun olduğundan, geçerli olan iyi  imalat  uygulamaları  kurallarına  uygun  olarak  üretildiğinden  ve  körleme  varsa körlemeyi koruyacak şekilde kodlandırıldığından ve etiketlendirildiğinden emin olmalıdır. Ayrıca etiketlendirme ilgili mevzuata uymalıdır.

6.38.   Destekleyici,  araştırma  ürünü  için  kabul  edilebilir  saklama  koşullarını,  saklama

sürelerini, ürünün hazırlanması için gereken sıvıları ve yöntemleri ve mevcutsa, ürün infüzyonu için gereken cihazları sağlamalıdır. Destekleyici, konuyla ilgili tüm tarafları bilgilendirmelidir.

6.39.   Destekleyici, araştırma ürününün, nakliye ve saklanma esnasında kontaminasyonu ve

kabul  edilemez  derecede  bozulmayı  engelleyecek  şekilde  ambalajlandığından  emin olmalıdır.

6.40.    Körleştirilmiş araştırmalarda araştırma ürününe ilişkin kodlama sistemi, acil tıbbi bir durum meydana gelmesi halinde; ürünlerin hızlı bir şekilde tanınmasını sağlayacak, ancak körlemenin kırılmasını engelleyecek bir mekanizma içermelidir.

6.41.    Destekleyici, klinik araştırma esnasında araştırma veya karşılaştırma ürününde anlamlı formülasyon değişikliklerinin yapılması halinde; bu değişikliklerin ürünün farmakokinetik profilini anlamlı şekilde değiştirip değiştirmediğini değerlendirmek amacıyla gerekli olan

ek  çalışmaların  (örneğin;  stabilite,  çözünme  hızı,  biyoyararlanım)  sonuçlarını,  yeni

formülasyon klinik araştırmalarda kullanılmadan önce temin etmelidir.

6.42.    Destekleyici, sorumlu araştırmacıya ve araştırma merkezlerine araştırma ürünlerini temin etmekle yükümlüdür.

6.43.   Destekleyici, araştırmanın başlatılabilmesi için etik kurul onayı ve Türkiye İlaç ve

Tıbbi  Cihaz  Kurumunun  iznini  almadan  araştırma  ürünlerini  araştırma  merkezine

kesinlikle tedarik etmemelidir.

6.44.    Araştırma ürününün imalatı ya da ithalatından sonra ürünün özelliklerine uygun olarak depolanması, dağıtımı ve araştırma merkezine teslimi ile araştırma merkezinde bu koşulların devam ettirilmesi, kullanılmamış ürünlerin araştırma merkezinden toplanarak iadesinin sağlanması veya uygun şekilde imhası ve bütün bu sürece ait kayıtların tutulması destekleyicinin yükümlülüğü altındadır.

6.45.    Destekleyici,  araştırma  ürünlerinin  işlenmesi  ve  depolanmasına  ilişkin  sorumlu araştırmacının ve sorumlu araştırmacının görevlendirdiği kişinin izlemesi gereken talimatların ve bunların belgelendirilmesi işlemlerinin yazılı anlaşmalarda yer aldığından emin olmalıdır. Söz konusu yöntemler ürünün güvenli bir şekilde alınmasını, işlenmesini, depolanmasını,   gönüllülere   verilmesini,   kullanılmamış   ürünün   gönüllülerden   geri

alınmasını ve kullanılmamış ürünlerin destekleyiciye geri verilmesini veya destekleyici

 

tarafından izin verilen ve ilgili mevzuata uygun olan alternatif bir şekilde ilgili mevzuata göre elden çıkarılmasını veya imha edilmesini sağlamalıdır.

6.46.    Destekleyici,     araştırma     ürünlerinin     araştırmacılara     zamanında     sunulmasını sağlamalıdır.

6.47.   Destekleyici,  araştırma  ürünlerinin  geri  alınması  için  ve  bu  geri  alma  işleminin

belgelendirilmesiyle ilgili bir sistemin yürütülmesini (örneğin hatalı ürünün geri alınması, araştırmanın tamamlanmasından sonra kalan ürünlerin geri alınması, son kullanım tarihi

geçen ürünlerin geri alınması) sağlamalıdır.

6.48.    Destekleyici,   kullanılmamış   araştırma   ürünlerinin   elden   çıkarılması   ve   bunun belgelendirilmesine ilişkin bir sistemin yürütülmesini temin etmelidir.

6.49.   Destekleyici, araştırma ürünlerinin kullanım süresi boyunca stabil olduğundan emin

olunmasını sağlayacak önlemleri almalıdır.

6.50.    Destekleyici,   gerekli   olduğunda   spesifikasyonlarını   yeniden   teyit   etmek   üzere çalışmalarda kullanılan araştırma ürünlerinden yeterli miktarda bulundurulması ve seri numunelerinin analizleri ve özelliklerine ilişkin kayıtların tutulmasını sağlamalıdır. Ülkemizde satışa sunulan ve piyasadan temin edilerek kullanılacak olan araştırma ürünlerinin (karşılaştırma kolu ilaçları dâhil)  serisinden numune analizleri için  yeterli miktarda bulundurulması ilgili mevzuat gereği üretici firmanın sorumluluğunda olduğundan, klinik araştırmayı yürüten destekleyici sorumlu tutulmayabilir.

6.51.    Destekleyici,    numuneleri    stabilitenin    izin    verdiği    ölçüde    çalışma    verileri tamamlanıncaya kadar veya yürürlükteki ruhsatlandırma koşullarının gerektirdiği süre kadar (bunlardan hangisi daha uzun süreyi kapsıyorsa o kadar süre boyunca) ilgili mevzuata uygun olarak yurtdışındaki merkezinde veya yurtiçinde saklamalıdır.

6.52.   Destekleyici; koordinatör, idarî sorumlu, sorumlu araştırmacı ve diğer araştırmacıların

araştırmayla ilgili izleme, yoklama, etik kurul incelemesi, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu veya ilgili sağlık otoritelerinin denetimi ile ilgili kaynak verilerine veya belgelerine doğrudan erişim sağlandığının prokotolde veya diğer yazılı anlaşmalarda belirtildiğinden emin olmalıdır.

6.53.    Destekleyici, araştırmayla ilgili izleme, yoklama ve denetim için kendi orijinal tıbbi kayıtlarına   doğrudan   erişim   sağlanmasına   bütün   gönüllülerin   yazılı   olarak   onay

verdiğinden emin olmalıdır.

6.54.    Destekleyici,    araştırma     ürünlerinin    güvenlilik    bakımından    sürekli    olarak değerlendirilmesinden sorumludur.

6.55.    Destekleyici,  araştırmanın  yürütülmesini  veya  gönüllülerin  güvenliğini  olumsuz şekilde    etkileyecek,    ayrıca    araştırmanın    yürütülmesine    ilişkin    olumlu    görüşü

değiştirebilecek bulgular ortaya çıktığında; koordinatörü, idarî sorumluyu, tüm sorumlu

araştırmacı ve araştırmacıları, araştırma merkezlerini, etik kurulu ve Türkiye İlaç ve Tıbbi

Cihaz Kurumunu bilgilendirmelidir.

6.56.    Destekleyici,   hem   ciddi   hem   de   beklenmedik   bütün   advers   reaksiyonlarının koordinatöre, idarî sorumluya, tüm sorumlu araştırmacı ve araştırmacılara, gerektiğinde etik kurula ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna raporlanmasını hızlandırmalıdır.

6.57.   Destekleyici, bütün güvenlilik güncellemelerini ve periyodik raporları ilgili mevzuat

gereğince Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna sunmalıdır.

6.58.   Destekleyici, araştırmanın uygun bir şekilde izlendiğinden emin olmalıdır.

6.59.    Destekleyici,  gönüllülerin  haklarının  ve  sağlığının  korunması,  bildirilen  araştırma verilerinin doğru, eksiksiz ve kaynak belgeler ile doğrulanabilir olması, araştırmanın mevcut onaylanmış araştırma protokolüne, iyi klinik uygulamalarına ve ilgili mevzuata

uygun olarak yürütülmesini sağlamak amacıyla araştırmayı izlemelidir.

 

6.60.    Destekleyici, rutin izleme veya kalite kontrol işlevlerinden bağımsız ve ayrı olmak üzere, yoklama yürütebilir. Bunun amacı, araştırmanın araştırma protokolüne, standart çalışma yöntemlerine, iyi klinik uygulamalarına ve ilgili mevzuata uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin değerlendirilmesidir.

6.61.   Destekleyici,   yoklamayı   yürütmek   üzere,   klinik   araştırma   ve   veri   toplama

sistemlerinden bağımsız kişileri seçmelidir.

6.62.    Destekleyici, yoklama yapan kişilerin eğitim ve deneyiminin yoklamayı uygun bir şekilde yürütebilmek için yeterli olduğundan emin olmalıdır. Yoklama yapan kişinin niteliklerinin belgelendirilmesi gerekir.

6.63.    Destekleyici klinik araştırmaların ve sistemlerin yoklamasını; neyin, nasıl, ne sıklıkta yapılacağına ilişkin ve yoklama raporlarının şekil ve içeriğine ilişkin yazılı yöntemlere

göre yürütmelidir. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna veya ilgili sağlık otoritelerine

sunulan  yoklama raporunda araştırmanın önemi, araştırmadaki  gönüllü sayısı, araştırmanın türü ve ne derece karmaşık olduğu, gönüllüler üzerindeki risk düzeyi ve belirlenen sonuçları olmalıdır. Ayrıca, yoklama yapan kişilerin gözlemleri ve bulguları belgelendirilmelidir. Yoklama işleminin bağımsızlığını ve değerini korumak için Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu veya ilgili sağlık otoriteleri yoklama raporlarını rutin olarak talep etmemelidir. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu veya ilgili sağlık otoriteleri iyi klinik uygulamalarına uyumsuzluğun ciddi olması durumunda veya adli durum ya da soruşturma sırasında; vaka bazında, denetim sırasında yoklama raporuna erişebilir.

6.64.    Destekleyici, personelinin, koordinatörün, idarî sorumlunun, sorumlu araştırmacının veya diğer araştırmacıların ya da araştırmada görev alan kişilerin araştırma protokolüne, standart çalışma yöntemlerine, iyi klinik uygulamalarına veya ilgili mevzuata uymaması durumunda bu uyumsuzluğu gidermek için hemen önlem almalıdır.

6.65.    İzleme   veya   yoklama   sonucunda   koordinatörün,   idarî   sorumlunun,   sorumlu araştırmacının veya diğer araştırmacıların ya da araştırmada görev alan kişilerin ciddi veya sürekli şekilde uyumsuzluğu belirlenirse; bu kişilerin araştırmaya katılımını destekleyici sonlandırmalıdır ve bu durum hakkında hemen Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ve etik kurul bilgilendirmelidir.

6.66.   Destekleyici, bir araştırmanın erken sonlandırılması veya geçici olarak durdurulması

durumunda, sonlandırma veya geçici olarak durdurma konusunu ve nedenlerini sorumlu

araştırmacıya, etik kurula ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna bildirmelidir.

6.67.    Destekleyici,   araştırma   tamamlandığında   veya   erken   sonlandırıldığında,   klinik araştırma raporlarının hazırlanmasından, etik kurula ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna sunulmasından sorumludur.

6.68.   Çok merkezli araştırmalarda destekleyici, olgu rapor formlarının araştırma yerlerinin

tümü için gerekli verileri içerecek şekilde tasarlanmasından, ek veri toplayan araştırmacılara,   ek   verileri   toplamak   üzere   tasarlanan   ek   olgu   rapor   formlarının sunulmasını sağlamalıdır.

6.69.    Koordinatörün, idarî sorumlunun, sorumlu araştırmacıların, yardımcı araştırmacıların ve araştırmada görev alan diğer kişilerin sorumlulukları araştırma başlamadan önce destekleyici tarafından belgelendirilmelidir.

6.70.    Koordinatöre, sorumlu araştırmacılara, yardımcı araştırmacılara, protokole uyulması hakkında ve klinik bulguların ve laboratuar bulgularının değerlendirilmesi hususunda konulan tekdüze standartlar dizisine uymaları  ve  olgu  rapor  formlarının  doldurmaları yönünde bilgi verilmesi destekleyici tarafından sağlanmalı ve kayıtları tutulmalıdır.

6.71.   Destekleyici,  araştırmaya  katılan  sorumlu  araştırmacı,  koordinatör,  idarî  sorumlu,

yardımcı araştırmacılar ve araştırmada görev alan kişiler arasındaki iletişimi sağlamalıdır.

6.72.   Destekleyici, araştırmanın uygun bir şekilde izlendiğinden emin olmalıdır.

 

  1. İZLEYİCİ VE İZLEME FAALİYETİ

7.1.    İzleyiciler destekleyici tarafından tayin edilmelidir.

7.2.          İzleyiciler, iyi klinik uygulamaları ve klinik araştırmalar konularında yeterli bir eğitime tabi tutulmalı ve araştırmayı doğru bir şekilde izleyebilmek için gereken bilimsel veya klinik bilgiye sahip olmalıdır.

7.3.    İzleyicinin özellikleri belgelendirilmelidir.

7.4.          İzleyiciler, araştırma ürünleri, araştırma protokolü, yazılı bilgilendirilmiş gönüllü olur formu, gönüllülere sunulacak diğer yazılı bilgiler, destekleyicinin standart çalışma yöntemleri, iyi klinik uygulamaları ve ilgili mevzuat konusunda kapsamlı bilgiye sahip olmalıdır.

7.5.    İzlemenin  kapsamının  saptanmasında,  araştırmanın  amacı,  tasarımı,  büyüklüğü,  ne

derecede karmaşık olduğu, körlenmesi ve sonlanım noktaları gibi konuları destekleyici

dikkate almalıdır.

7.6.          İzleme,  genellikle  araştırmadan  önce,  araştırma  süresince  ve  sonrasında  yerinde yapılmalıdır.

7.7.          İzleyiciler, destekleyicinin ihtiyaçlarına göre araştırma ve araştırma yeri açısından ilgili ve gerekli olduğunda aşağıdaki faaliyetleri gerçekleştirir:

7.7.1.     Destekleyici ile koordinatör, idarî  sorumlu, sorumlu araştırmacı  veya  diğer

araştırmacılar arasında iletişim görevinin üstlenilmesi,

7.7.2.     Sorumlu   araştırmacı   ve   yardımcı   araştırmacının   uygun   özelliklere   ve kaynaklara sahip olduğunun doğrulanması, bunların araştırma süresince uygun olduğundan emin olunması ve laboratuar ve ekipman dâhil olmak üzere ekip ve tesislerin  araştırmayı  yürütmek  için  güvenli  ve  uygun  olduğundan  ve  bunların

araştırma süresince uygun olmaya devam ettiğinden emin olunması,

7.7.3.     Araştırma  ürünlerinin  aşağıdaki  koşulları  yerine  getirdiğinin  doğrulanması

gerekmektedir:

7.7.3.1.           Saklama sürelerinin ve koşullarının kabul edilebilir olması,

7.7.3.2.           Araştırma ürünlerinin araştırma süresince yeterli düzeyde bulunması,

7.7.3.3.            Araştırma   ürünlerinin   yalnızca   ürünü   almaya   uygun   gönüllülere, araştırma protokolünde belirtilen doz ve sürelerde verilmiş olması,

7.7.3.4.            Araştırma    ürünlerinin    uygun    şekilde    kullanılması,    işlenmesi, depolanması  ve  geri  verilmesine  ilişkin  olarak  gönüllülere  gereken  talimatların verilmiş olması,

7.7.3.5.            Araştırma ürünlerinin araştırma yerlerinden alınması, kullanılması ve geri verilmesinin uygun şekilde kontrol edilmesi ve bunlara ait belgelerin olması,

7.7.3.6.           Araştırma   yerlerindeki   kullanılmayan   araştırma   ürünleriyle   ilgili

düzenlemelerin ilgili mevzuata uygun olması.

7.7.4.     Sorumlu   araştırmacının   ve   diğer   araştırmacıların   onaylanan   araştırma

protokolüne ve mevcutsa bütün onaylanmış değişikliklere uyduğundan emin olunması,

7.7.5.     Araştırmaya  katılmadan  önce  bütün   gönüllülerden   yazılı  bilgilendirilmiş gönüllü olurunun alındığından emin olunması,

7.7.6.     Sorumlu araştırmacının ve diğer araştırmacıların; mevcut araştırma broşürünü,

araştırma  ile  ilgili  gerekli  bütün  belgeleri  ve  araştırmanın  uygun  bir  şekilde yürütülmesi ve ilgili mevzuata uyması için gerekli olacak bütün araştırma malzemelerini aldığından emin olunması,

7.7.7.     Koordinatör,  idarî  sorumlu,  sorumlu  araştırmacı  ve  diğer  araştırmacıların araştırma protokolünde belirtilen ve destekleyici ve sorumlu araştırmacı arasındaki

yazılı anlaşmalarla belgelenen tüm yükümlülüklerini yürüttüklerinden ve bu görevleri

yetkisiz kişilere devretmediklerinden emin olunması,

 

7.7.8.     Sorumlu araştırmacı ve hekim veya diş hekimi olan araştırmacının yalnızca uygun gönüllüleri araştırmaya dâhil ettiğinden emin olunması,

7.7.9.     Gönüllülerin   araştırmaya   dâhil   edilme   tarihlerinin   bildirildiğinden   emin olunması,

7.7.10. Kaynak  verilerinin  ve  diğer  araştırma  kayıtlarının  doğru,  eksiksiz, güncellenmiş olduğundan ve tutulduğundan emin olunması,

7.7.11.   Sorumlu araştırmacı ve hekim veya diş hekimi olan araştırmacının gereken bütün raporları, bildirimleri, uygulamaları ve bilgileri sunduğundan ve bu belgelerin doğru, eksiksiz, zamanında hazırlanmış, okunaklı, tarihlendirilmiş ve araştırmayı tanımladığından emin olunması,

7.7.12.   Olgu rapor formu (ORF) girişlerinin, kaynak verilerinin ve araştırmayla ilgili

diğer   kayıtların   birbirleriyle   karşılaştırılmak   suretiyle   doğruluğunun   ve   eksik

olmadığının kontrol edilmesi,

7.8.     İzleyici spesifik olarak şunların gerçekleştiğinden emin olmalıdır:

7.8.1.      Araştırma protokolünün gerektirdiği verilerin ORF’ler üzerinde doğru olarak rapor edildiğinden ve kaynak verilerle tutarlı olduğundan,

7.8.2.      Doz veya tedavi üzerindeki herhangi bir değişikliğin gönüllülerin her biri için gerektiği gibi belgelendirildiğinden,

7.8.3.      Advers olayların, birlikte kullanılan ilaçların ve aynı dönemde ortaya çıkan hastalıkların araştırma protokolüne ve ORF’lere uygun olarak rapor edildiğinden,

7.8.4.     Gönüllülerin    gerçekleştirmediği    ziyaretlerin,    yapılmayan    testlerin    ve

muayenelerin ORF’ler üzerinde net bir şekilde rapor edildiğinden,

7.8.5.      Araştırmaya alınmış olan gönüllülerin araştırmadan çekilmesi veya araştırmayı bırakması   halinde   durumun   ORF’ler   üzerinde   rapor   edildiğinden   ve   gerekli

açıklamanın yapıldığından,

7.8.6.      Sorumlu  araştırmacı  ve  hekim  veya  diş  hekimi  olan  araştırmacının  ORF doldurulmasındaki herhangi bir hata, eksiklik veya okunamama durumu konusunda bilgilendirilmesinden,

7.8.7.      Uygun düzeltmelerin, eklemelerin veya çıkarmaların yapıldığından, bunların tarihinin yazıldığından, gerektiğinde açıklamalarının yapıldığından, bunların sorumlu

araştırmacı     tarafından     veya     başlangıçtaki     ORF     değişikliklerini     yapmaya yetkilendirilmiş yardımcı araştırmacı aracılığıyla yapıldığından,

7.8.8.      Güvenlilik  bildirimlerinin  ilgili  mevzuatta  belirtildiği  gibi  Türkiye  İlaç  ve Tıbbi Cihaz Kurumu, etik kurula ve destekleyiciye uygun bir şekilde rapor edildiğinden,

7.8.9.     Sorumlu araştırmacının temel belgeleri muhafaza ettiğinden,

7.8.10.    Araştırma protokolü, standart çalışma yöntemleri, iyi klinik uygulamaları ve ilgili mevzuat hükümlerinden sapmalar veya ihlaller olduğunda bunların sorumlu araştırmacıya bildirmesi ve tespit edilen sapmaların veya ihlallerin yeniden meydana gelmesini engellemeye yönelik adımların atılmasından.

7.9.     İzleyici,  destekleyicinin  yazılı  standart  çalışma  yöntemlerine,  ilgili  mevzuata  ve

spesifik bir araştırmayı izlemek üzere sorumlu araştırmacı tarafından belirtilen yöntemlere uymalıdır.

7.10.   İzleyici, araştırma yerine yapılan ziyaretin veya araştırmayla ilgili bildirimin ardından

destekleyiciye yazılı bir rapor sunmalıdır. Raporda tarih, araştırma yeri; izleyicinin, sorumlu araştırmacının ve temas edilen diğer kişilerin ismi belirtilmelidir. Raporlara izleyicinin   gözlemlerinin   özeti,   izleyicinin   anlamlı   bulduğu   bulgular,   sapmalar,

eksiklikler, sonuçlar, atılmış veya atılması gereken adımlar veya uyuncu garantilemek için

izleyicinin beyanları dâhil edilmelidir.

 

7.11. İzleyici  raporunun  destekleyici  tarafından  incelenmesi  ve  takip  edilmesi destekleyicinin görevlendirdiği bir kişi tarafından belgelendirilmelidir.

  1. ARAŞTIRMA PROTOKOLÜ VE PROTOKOL DEĞİŞİKLİKLERİ

Araştırma protokolünün içeriği genellikle aşağıda belirtilen konulardan oluşmalıdır. Ancak araştırma merkezine özgü bilgiler ayrı protokol sayfalarında veya ayrı bir anlaşmada belirtilebilir ve aşağıda listelenen bilgilerin bazıları araştırma broşürü gibi protokolde referans yapılan diğer belgelerde yer alabilir:

8.1.     Araştırma protokolü başlığı, protokol numarası ve tarihi,

8.2.     Protokol değişikliklerinde değişiklik numarası ve tarihi,

8.3.     Destekleyicinin ve destekleyiciden farklı ise izleyicinin ismi ve adresi,

8.4.     Araştırma protokolü ve protokol değişikliklerini destekleyici adına imzalamaya yetkili

olan kişinin ismi ve unvanı,

8.5.     Destekleyicinin araştırmadaki tıbbi danışmanının veya uygun olduğunda diş hekiminin

ismi, unvanı, adresi ve telefon numaraları,

8.6.     Araştırmayı yürütmekle sorumlu araştırmacıların ismi, unvanı ve araştırma yerlerinin

adresi ve telefon numaraları,

8.7.     Araştırma yeriyle ilişkili tıbbi veya diş sağlığıyla ilgili bütün kararlardan sorumlu olan

uygun nitelikli hekimin veya diş hekiminin ismi, unvanı, adresi ve telefon numaraları,

8.8.          Araştırmayla ilgili klinik laboratuarların ve diğer tıbbi veya medikal departmanların veya kurumların adresi,

8.9.     Varsa, araştırma ürünlerinin ismi ve açıklaması,

8.10.    Klinik olmayan çalışmalardan elde edilen bulguların, potansiyel olarak klinik anlam taşıyan bulguların ve araştırmayla ilgili klinik araştırmalardan elde edilen bulguların özeti,

8.11.   Gönüllülerle ilgili bilinen, mevcut potansiyel risk ve yararların özeti,

8.12.    Uygulama    yolu,    dozaj,    doz    rejimi    ve   tedavi    sürelerinin    açıklanması    ve gerekçelendirilmesi,

8.13.   Araştırmanın  araştırma  protokolüne,  iyi  klinik  uygulamalarına  ve  ilgili  mevzuata

uygun olarak yürütüleceğini belirten beyan,

8.14.   İncelenecek popülasyonun tanımı,

8.15.    Araştırmayla ilgili olan ve araştırma için temel bilgiler sunan literatür ve verilere ait referanslar,

8.16.   Araştırmanın hedefleri ve amacının ayrıntılı olarak açıklanması,

8.17.    Araştırmanın  bilimsel  bütünlüğü  ve  araştırmadan  elde  edilen  verilerin  inanılırlığı büyük oranda araştırma tasarımına bağlıdır. Araştırma tasarımı ile ilgili yapılan açıklama aşağıdakileri kapsamalıdır:

8.17.1.   Araştırma süresince ölçülecek primer sonlanım noktalarına, mevcutsa ikincil sonlanım noktalarına ilişkin beyanın spesifik olarak belirtilmesi,

8.17.2.   Yürütülecek  araştırma  türünün/tasarımının  açıklanması,  araştırma  tasarımı, yöntemleri ve aşamalarının bir şema ile gösterilmesi,

8.17.3.   Taraflılığı minimum düzeye indirecek/önleyecek önlemlerin açıklanması,

8.17.4.   Araştırma  tedavilerinin  ve  araştırma  ürünlerinin  dozajı  ve  dozaj  rejiminin açıklanması,

8.17.5.   Araştırma   ürünlerinin   dozaj   formu,   ambalajı   ve   etiketine   ait   bilgilerin

belirtilmesi,

8.17.6.   Beklenen gönüllü katılım süresi, mevcutsa gönüllülerin takibine ait süre dâhil olmak üzere bütün araştırma süresinin açıklanması,

8.17.7.   Araştırmanın   bölümleri   ve   araştırmanın   tamamı   açısından   araştırmayı

durdurma   kuralları   veya   bitirme   kriterlerinin   gönüllüler   için   bireysel   olarak açıklanması,

 

8.17.8.   Mevcutsa, araştırma ürününün kullanım hesabını verme yöntemleri,

8.17.9.   Araştırmanın tedavi randomizasyon  kodlarının  sürdürülmesi ve bu  kodların kırılması yöntemleri,

8.17.10. Olgu  rapor  formları  üzerinde  doğrudan  kaydedilecek  (önceden  yazılmamış veya elektronik olarak kaydedilmemiş) ve kaynak veri olarak değerlendirilebilecek verilerin belirlenmesi.

8.18.   Gönüllülerin araştırmaya dâhil edilme kriterleri,

8.19.   Gönüllülerin araştırmaya dâhil edilmeme kriterleri,

8.20.   Gönüllülerin araştırmadan çekilme kriterleri ve aşağıdakileri açıklayan yöntemler:

8.20.1.   Gönüllülerin araştırmadan ne zaman ve nasıl geri çekileceği veya çıkartılacağı,

8.20.2.   Geri çekilen veya araştırmadan çıkartılan gönüllüler için toplanacak verilerin

türü ve zamanlaması,

8.20.3.   Gönüllülerin yerine yeni gönüllü alınıp alınmayacağı, alınacaksa bunun nasıl yapılacağı,

8.20.4.   Araştırmadan geri çekilen veya çıkartılan gönüllülerin takibi

8.21.    Bütün ürünlerin isimleri, dozları, doz programı, uygulama yolu dâhil uygulanacak tedaviler, her araştırma ürünü tedavisi/araştırma tedavi grubu/araştırma kolu için gönüllülerin takip dönemleri dâhil tedavi süreleri,

8.22.    Araştırmadan önce veya sonra izin verilen ve verilmeyen ilaçlar/tedaviler (kurtarma ilacı dâhil),

8.23.   Gönüllü uyuncunu izleme yöntemleri,

8.24.   Etkililik parametrelerinin belirtilmesi,

8.25.    Etkililik   parametrelerini   değerlendirme,   kaydetme   ve   inceleme   yöntemleri   ve zamanlaması,

8.26.   Güvenlilik değerlendirmesi:

8.26.1.   Güvenlilik parametrelerinin belirtilmesi,

8.26.2.   Güvenlilik parametrelerini değerlendirme, kaydetme ve inceleme yöntemleri ve zamanlaması,

8.26.3.   Advers olay ve aynı anda gelişen hastalıklara ilişkin rapor verme ve bunları kaydetme yöntemleri,

8.26.4.   Advers olaylardan sonra gönüllülerin nasıl ve ne kadar süreyle takip edileceği.

8.27.    İstatistik:

8.27.1.   Planlanan   ara   analizlerin   zamanlaması   dâhil,   uygulanacak   istatistiksel

yöntemlerin açıklanması,

8.27.2.   Araştırmaya dâhil edilmesi planlanan gönüllü sayısı,

8.27.3.   Çok merkezli araştırmalarda, her araştırma yeri için dâhil edilmesi öngörülen gönüllü sayısı,

8.27.4.    Araştırmanın gücü ile ilgili değerlendirmeler ve klinik gerekçe dâhil seçilen örneklem büyüklüğünün seçilme nedeni,

8.27.5.   Kullanılacak anlamlılık düzeyi,

8.27.6.   Araştırmayı sona erdirme kriterleri,

8.27.7.   Eksik kalan, kullanılmayan veya gerçeğe uymayan veriler konusunda hesap

verme yöntemi,

8.27.8.  Orijinal istatistiksel plandan sapmaların rapor edilmesine ilişkin yöntemler (orijinal   istatistik   plandan   sapmalar   protokolde   veya   uygun   olduğunda   sonuç raporunda açıklanmalı ve gerekçelendirilmelidir),

8.27.9. Analizlere dâhil edilecek gönüllülerin seçimi (bütün uygun gönüllüler, değerlendirilebilir  gönüllüler,  randomize edilmiş  gönüllüler,  araştırma  ürünü  almış gönüllüler gibi).

 

8.28.    Kaynak  verilere  doğrudan  erişim  yetkisi  bulunan  kişi,  kurum  veya  kuruluşların

belirtilmesi,

8.29.    Araştırmayla ilgili etik değerlendirmelerin açıklanması,

8.30.    Verilerin işlenmesi ve kayıtlarının tutulması,

8.31.    Ayrı bir anlaşmada belirtilmemişse finansman ve sigortaya ilişkin bilgiler,

8.32.    Ayrı bir anlaşmada belirtilmemişse yayım politikası.

  1. BİLGİLENDİRİLMİŞ GÖNÜLLÜ OLUR FORMU

9.1.Gönüllülerden bilgilendirilmiş gönüllü oluru alınırken ve bunu belgelerken, iyi klinik uygulamaları ve kaynağını güncel Helsinki Bildirgesi’nden alan etik ilkelere ve ilgili mevzuata uyulmalıdır.

9.2.Araştırmaya katılacak  gönüllülere verilecek  olan  yazılı bilgilendirilmiş gönüllü olur formu için araştırmaya başlamadan önce etik kuruldan onay ve Türkiye İlaç ve Tıbbi

Cihaz Kurumundan izin alınmış olmalıdır.

9.3.Gönüllülere  verilecek  olan  yazılı  bilgilendirilmiş  gönüllü  olur  formu,  gönüllünün verdiği onayla ilgili olarak edinilen yeni bilgiler ışığında gözden geçirilmelidir. Gözden geçirilmiş olan herhangi bir bilgilendirilmiş gönüllü olur formu kullanılmadan önce etik

kuruldan  onay  ve  Türkiye  İlaç  ve  Tıbbi  Cihaz  Kurumundan  izin  alınmış  olmalıdır. Gönüllü veya gönüllünün kanuni temsilcisi, gönüllünün araştırmaya devam etme isteğini etkileyebilecek yeni bilgiler elde edildiği zaman hemen bilgilendirilmelidir. Söz konusu bilgilerin paylaşılması durumu mutlaka belgelenmelidir.

9.4.Sorumlu   araştırmacı   veya   araştırmada   görev   alan   herhangi   bir   kişi,   gönüllüyü araştırmaya  katılması  veya  devam  etmesi  yönünde  zorlamamalı  veya  uygunsuzca

etkilememelidir.

9.5.Yazılı bilgilendirilmiş gönüllü olur formu dâhil olmak üzere araştırmaya ilişkin sözlü bilgilerin veya yazılı belgelerin hiçbirisi, gönüllü veya kanuni temsilcisinin yasal haklarını ortadan kaldıracak bir  hüküm veya ifade içeremez  ayrıca sorumlu araştırmacıyı  veya araştırmada görev alan herhangi bir kişiyi, kurumu, destekleyiciyi veya bunların temsilcilerini kendi ihmallerinden kaynaklanan herhangi bir yükümlülükten kurtaracak

hüküm veya ifade taşıyamaz.

9.6.   Gönüllü   veya   kanuni    temsilcisi,   araştırmanın   ilgili   bütün   yönleri   hakkında

bilgilendirmelidir.

9.7.   Bilgilendirilmiş gönüllü olur formu dâhil olmak üzere araştırma hakkındaki sözlü ve yazılı bilgi ve belgelerde kullanılacak dil, gönüllü veya kanuni temsilcisi ya da tarafsız bir tanığın anlayabileceği şekilde, teknik terimlerden olabildiğince uzak olmalıdır.

9.8.   Bilgilendirilmiş gönüllü oluru alınırken, araştırmanın ayrıntıları hakkında soru sorması ve   araştırmaya  katılıp  katılmama  kararını  verebilmesi  için  gönüllüye  veya  kanuni

temsilcisine  geniş  bir  zaman  tanınmalıdır. Araştırmaya  ilişkin  bütün  sorular bilgilendirmeyi yapan kişi tarafından gönüllüyü veya kanuni temsilcisini tatmin edecek düzeyde cevaplandırılmalıdır.

9.9.   Yazılı bilgilendirilmiş gönüllü olur formu, gönüllünün araştırmaya katılmasından önce;

gönüllü, bilgilendirilmiş gönüllü oluru görüşmesini yapan araştırma ekibinde yer alan ve yetkin bir hekim veya diş hekimi olan araştırmacı ve gerektiğinde gönüllünün kanuni temsilcisi ve tarafsız tanık tarafından, ad ve soyadı kişilerin kendi el yazısı ile yazılmak şartıyla, imzalanmalı ve tarih atılmalıdır. Yazılı bilgilendirilmiş gönüllü olur formunun her sayfasında gönüllünün veya gerektiğinde kanuni temsilcisinin ve tarafsız tanığın parafı bulunmalıdır.

9.10. Gönüllünün  veya  kanuni  temsilcisinin  okuma-yazması  yoksa  veya  gönüllü  görme engelliyse, bilgilendirilmiş gönüllü oluru görüşmesinin tamamı, araştırma ekibinden olmayan tarafsız bir tanık huzurunda yapılmalıdır. Bu durumda, gönüllüye verilecek olan

 

yazılı bilgilendirilmiş gönüllü olur formu ve diğer yazılı bilgiler gönüllüye veya kanuni temsilcisine okunduktan veya açıklandıktan, gönüllü veya kanuni temsilcisi gönüllünün araştırmaya katılımı konusunda sözlü olarak onay verdikten ve mümkünse bu kişiler onay formunu imzaladıktan ve tarih attıktan sonra, tarafsız bir tanık olur formunu imzalamalı ve tarih atmalıdır. Olur formunu imzalamakla tanık, olur formundaki bilgiler ve diğer yazılı bilgilerin gönüllüye veya kanuni temsilcisine doğru bir şekilde anlatıldığına, gönüllü veya kanuni temsilcisi tarafından anlaşıldığına ve bilgilendirilmiş olurun gönüllü veya kanuni temsilcisinin serbest iradesiyle rıza verdiğine tanık olmuş ve bunu tasdik etmiş olur.

9.11. Bilgilendirilmiş  gönüllü  oluru  görüşmesi,  gönüllülere  verilen  yazılı  bilgilendirilmiş gönüllü olur formu ve diğer yazılı bilgiler asgari olarak aşağıdaki konulara ilişkin açıklamaları içermelidir:

9.11.1.   Çalışmanın bir araştırma olduğu,

9.11.2.   Araştırmanın amacı,

9.11.3.   Araştırmada uygulanacak tedaviler, farklı tedaviler için gönüllülerin araştırma gruplarına rasgele atanma olasılığının bulunduğu,

9.11.4.  Araştırma sırasında uygulanacak olan invazif yöntemler dâhil olmak üzere izlenecek veya gönüllüye uygulanacak yöntemlerin tümü,

9.11.5.   Gönüllünün sorumlulukları,

9.11.6.   Araştırmanın deneysel kısımları,

9.11.7.   Gönüllünün (araştırma hamilelerde veya loğusalarda yapılacak ise embriyo, fetüs veya süt çocuklarının) maruz kalacağı öngörülen riskler veya rahatsızlıklar,

9.11.8.   Araştırmadan makul ölçüde beklenen yararlarla ilgili olarak gönüllü açısından

hedeflenen  herhangi  bir  klinik  yarar  olmadığında  gönüllünün  bu  durum  hakkında bilgilendirildiği,

9.11.9.   Gönüllüye uygulanabilecek olan alternatif yöntemler veya tedavi şeması ve bunların olası yarar ve riskleri,

9.11.10.  Araştırmayla   ilişkili   bir   yaralanma   olması   halinde   gönüllüye   verilecek

tazminat veya sağlanacak tedaviler,

9.11.11.  Gönüllere yapılacak ulaşım, yemek gibi masraflara ilişkin bilgiler,

9.11.12. Gönüllünün araştırmaya katılımının isteğe bağlı olduğu ve gönüllünün istediği zaman,  herhangi  bir  cezaya  veya  yaptırıma  maruz  kalmaksızın,  hiçbir  hakkını

kaybetmeksizin     araştırmaya     katılmayı     reddedebileceği     veya     araştırmadan

çekilebileceği,

9.11.13.  İzleyiciler,  yoklama yapan kişiler, etik kurul, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz

Kurumu  ve  diğer  ilgili  sağlık  otoritelerinin  gönüllünün  orijinal  tıbbi  kayıtlarına doğrudan  erişimlerinin  bulunabileceği,  ancak  bu  bilgilerin  gizli  tutulacağı,  yazılı

bilgilendirilmiş   gönüllü   olur   formunun   imzalanmasıyla   gönüllü   veya   kanuni

temsilcisinin söz konusu erişime izin vermiş olacağı,

9.11.14.  İlgili mevzuat gereğince gönüllünün kimliğini ortaya çıkaracak kayıtların gizli tutulacağı,   kamuoyuna   açıklanamayacağı,   araştırma   sonuçlarının   yayımlanması halinde gönüllünün kimliğinin gizli kalacağı,

9.11.15. Araştırma konusuyla ilgili ve gönüllünün araştırmaya katılmaya devam etme

isteğini  etkileyebilecek   yeni  bilgiler  elde  edildiğinde  gönüllünün  veya   kanuni

temsilcisinin zamanında bilgilendirileceği,

9.11.16. Gönüllünün araştırma hakkında, kendi hakları hakkında veya araştırmayla ilgili herhangi  bir  advers  olay hakkında  daha  fazla  bilgi  temin  edebilmesi  için  temasa geçebileceği kişiler ile bunlara günün 24 saatinde erişebileceği telefon numaraları,

9.11.17. Gönüllünün araştırmaya katılımının sona erdirilmesini gerektirecek durumlar

veya nedenler,

 

9.11.18. Gönüllünün araştırmaya devam etmesi için öngörülen süre,

9.11.19. Araştırmaya katılması beklenen tahmini gönüllü sayısı.

9.12.   Araştırmaya katılmadan önce, gönüllü veya gönüllünün kanuni temsilcisine imzalı ve tarihli yazılı bilgilendirilmiş gönüllü olur formu ve gönüllüye verilen diğer yazılı bilgilerin bir kopyası verilmelidir. Gönüllünün araştırmaya katılımı süresince, gönüllü veya gönüllünün kanuni temsilcisine imzalı ve tarihli olur formu güncellemelerinin bir kopyası

ve gönüllülere verilen yazılı bilgilerde yapılan herhangi bir değişikliğin kopyası verilmelidir. Bu bilgilendirilmiş gönüllü olur formlarının bir nüshası sorumlu araştırmacıda, diğer nüshası gönüllüde bulunmalıdır.

9.13.   Klinik  araştırma,   gönüllünün  sadece  kanuni   temsilcisinin  onayıyla  araştırmaya kaydolabildiği bir araştırma olduğunda, gönüllü de kendi algılama kapasitesi ölçüsünde

araştırma  hakkında  bilgilendirilmeli  ve  mümkünse  yazılı  bilgilendirilmiş  olur  formu

gönüllünün kendisi tarafından onaylanmalı, imzalanmalı ve tarih atılmalıdır.

9.14.   Madde  9.15.’de  belirtilen  durumlar  hariç,  tedavi  amaçlı  olmayan  bir  araştırma (gönüllünün elde edeceği beklenen doğrudan herhangi bir klinik yararın bulunmadığı bir araştırma), şahsen onay verebilen, yazılı bilgilendirilmiş olur formunu imzalayabilen ve tarih atabilen gönüllüler üzerinde gerçekleştirilmelidir.

9.15.   Tedavi amaçlı olmayan araştırmalar, aşağıdaki koşulların yerine getirilmesi şartıyla,

gönüllünün kanuni temsilcisinin onay verdiği gönüllüler üzerinde de gerçekleştirilebilir:

9.15.1.   Araştırmanın  amaçlarının  şahsen  bilgilendirilmiş  gönüllü  oluru  verebilen gönüllülerdeki bir araştırma aracılığıyla yerine getirilememesi,

9.15.2.   Gönüllülerin maruz kalacağı öngörülebilir risklerin düşük olması,

9.15.3.   Gönüllü sağlığı üzerinde oluşabilecek olumsuz etkilerin en aza indirilebilmesi ve düşük olması,

9.15.4.   Araştırmanın kanunen yasaklanmamış olması,

9.15.5.   Bu gibi gönüllülerin katılımı konusunda etik kuruldan onay alınması ve yazılı olumlu görüşün bu hususu kapsaması.

Haklı  gerekçeli  bir  istisnai  durum  bulunmadığı  sürece,  bu  gibi  araştırmalar  araştırma ürününün  hedeflediği  bir  hastalığı  veya  durumu  bulunan  hastalar  üzerinde gerçekleştirilmelidir. Bu gibi araştırmalara katılan gönüllüler yakından izlenmeli ve herhangi

bir şekilde rahatsızlığa maruz kalmaları halinde çalışmadan çıkartılmalıdır.

9.16.   Gönüllünün hakları, güvenliği ve sağlığını korumak ve ilgili mevzuata uyulmasını sağlamak amacıyla, gönüllünün önceden olurunu almanın mümkün olmadığı acil durumlarda, varsa gönüllünün kanuni temsilcisinin yazılı oluru istenmelidir. Gönüllünün kanuni  temsilcisinin  hazır  bulunmadığı  durumlarda  gönüllünün  araştırmaya  katılımı

hususunda etik kurulca önceden onaylanmış ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu

tarafından   önceden   izin   verilmiş   olan   araştırma   protokolünde   belirtilen   şartlara uyulmalıdır. Bundan sonra gönüllü veya gönüllünün kanuni temsilcisi araştırma hakkında en kısa zamanda bilgilendirilmeli ve gönüllünün araştırmaya katılımının devamı veya araştırmadan kendi isteğiyle çıkması hususunda gönüllünün veya kanuni temsilcisinin yazılı oluru alınmalıdır.

9.17.   Çocuklar  üzerinde  yapılacak  olan  klinik  araştırmalarda  çocuk  rızasını  açıklama

yetisine sahip ise kendi rızasının yanı sıra ana ve babasının veya vesayet altında ise

vasisinin, ilgili mevzuat uyarınca bilgilendirildikten sonra yazılı olarak oluru alınır.

9.18.   Yoğun bakımdaki ve bilinci kapalı kişilerde yapılacak olan klinik araştırmalarda varsa kanunî temsilcisi yoksa yakınları, ilgili mevzuat uyarınca bilgilendirildikten sonra yazılı olur alınır. Bunların hiçbirine ulaşılamıyorsa sorumlu araştırmacı veya hekim ya da diş

hekimi olan bir araştırmacının sorumluluğunda kişi araştırmaya dâhil edilebilir.

 

9.19.   Gönüllülere verilecek olan bilgilendirilmiş gönüllü olur formu dışındaki diğer bilgi ve belgeler için de etik kurul onayı ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumundan izin alınması gerekmektedir.

9.20.   İzin  almış  ve  devam  etmekte  olan  çalışmalarda  kullanılan  hasta  kartı  ve  hasta günlüklerinde  Türkiye  İlaç  ve  Tıbbi  Cihaz  Kurumunu  ve  etik  kurulu  bilgilendirmek koşulu ile değişiklik yapılabilir. Ancak, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu veya etik

kurul bu değişiklikler hakkında gerekçesiyle birlikte düzeltme talep edebilir.

  1. ARAŞTIRMA BROŞÜRÜ

10.1.    Araştırma  broşürü,  araştırma  ürünlerine  ait  klinik  ve  klinik  olmayan  verilerin  bir derlemesidir.  Bu  kılavuzda  araştırma  broşürüne  dâhil  edilmesi  gereken  minimum bilgilerin sınırları çizilmiş olup, tasarımı konusunda öneriler yer almaktadır.

10.2.   Araştırma broşürünün amacı sorumlu araştırmacıya ve araştırmayla ilgili olan diğer

kişilere bilgi vererek; doz, doz sıklığı veya doz aralığı, uygulama yöntemleri ve güvenlilik izleme yöntemleri gibi araştırma protokolünün birçok kilit özelliğinin gerekçesini anlamalarını ve bunlara uyulmasını sağlamaktır.

10.3.    Araştırma  broşürü  ayrıca  klinik  araştırma  süresince  gönüllülerin  klinik  bakımını desteklemek üzere fikir verir. Bilgiler kısa, yalın, tarafsız, dengeli ve tanıtım amacı güdülmeden sunulmalı; potansiyel araştırmacının anlayacağı ve araştırmanın uygunluğu

konusunda tarafsız bir risk-yarar değerlendirmesi yapmasını sağlayacak şekilde olmalıdır.

10.4.    Tıbbi açıdan yetkin bir kişi araştırma broşürü metnindeki düzeltme sürecine katılabilir; ancak bu durum, açıklanan verileri üreten disiplinlerce araştırma broşüründe onaylanmış olmalıdır.

10.5.   Araştırma  broşüründeki,  mevcut  bilgi  türü  ve  kapsamının,  araştırma  ürününün

geliştirilme aşamasına göre değişmesi beklenir.

10.6.    Araştırma ürünü ülkemizde pazarlanıyorsa ve farmakolojisi hekimler tarafından büyük oranda anlaşılıyorsa kapsamlı bir araştırma broşürüne ihtiyaç olmayabilir. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu izin verdiği takdirde araştırma ürünüyle ilgili, sorumlu araştırmacı açısından  önemli  olabilecek  bütün  hususlar  hakkında  güncel,  kapsamlı  ve  ayrıntılı bilgilerin dâhil edilmesi koşuluyla ürünün bilgilendirme broşürüne, kısa ürün bilgisine, kullanma talimatına veya etikete uygun bir alternatif olabilir. Pazarlanan ürün yeni kullanım (endikasyon) için inceleniyorsa, bu yeni kullanıma ilişkin bir araştırma broşürü hazırlanmalıdır.

10.7.    Araştırma broşürü en azından yıllık olarak gözden geçirilmeli, destekleyicinin yazılı yöntemlerine uygun olarak gereken sıklıkta revize edilmelidir. Geliştirme aşamasına ve ilgili  yeni  bilgilerin  çıkmasına  bağlı  olarak  sık  sık  düzeltme  veya  yenileme  yapmak

gerekebilir. Ancak bu yeni bilgilerin onaylanmak üzere etik kurula iletilmesi gerekir. Bu

değişiklikler, bilgilendirilmiş gönüllü olur formuna veya araştırma protokolüne yansıması gereken  değişiklerse  etik  kurul  onayının  yanı  sıra  Türkiye  İlaç  ve  Tıbbi  Cihaz Kurumundan da izin alınması gerekmektedir.

10.8.    Destekleyici,   sorumlu   araştırmacıya   güncel   bir   araştırma   broşürü   verilmesini sağlamakla yükümlüdür. Araştırmacı tarafından desteklenen bir araştırmada araştırmacı, ticari  bir  üretici  tarafından  araştırma  broşürü  sağlanıp  sağlanmadığını  saptamalıdır.

Araştırma broşürü, araştırmacı tarafından sağlanıyorsa bu kişi araştırma ekibine gerekli bilgiyi vermelidir.

10.9.   Araştırma broşürü başlık sayfası ve gizlilik beyanını içermelidir:

10.9.1.    Başl ı k sayfası : Destekleyicinin ismi, her araştırma ürününün kimliği (araştırma numarası, kimyasal ismi veya onaylanmış jenerik ismi, yasal açıdan izin veriliyorsa ve

destekleyici  tarafından  isteniyorsa  ticari  isimleri).  Ayrıca  bir  baskı  numarasının

 

sunulması   ve   bir   önceki   baskının   numarası   ve   tarihine   referans   yapılması önerilmektedir.

10.9.2.    Gizlilik  Beyanı :  Destekleyici,  araştırmacının  araştırma  broşürünü   yalnızca bilgilendirme amacıyla araştırma ekibi, etik kurul ve Türkiye İlaç ve  Tıbbi Cihaz Kurumu  tarafından  kullanılacak  gizli  bir  belge  olduğunu  belirten   bir  beyanda bulunmak isteyebilir.

10.10. Araştırma  broşürü  aşağıdaki  bölümlerden  oluşmalı  ve  her  birinde  uygun  olan durumlarda ilgili literatürlere ait referansları belirtilmelidir.

10.10.1.  İçin dekiler: İçindekiler bölümünün bir örneği madde 10.12’de verilmiştir.

10.10.2.  Öz et  :  Kısa  (tercihen  iki  sayfayı  geçmeyen)  ve  araştırma  ürününün  klinik geliştirme    aşamasında    önemli    olan    anlamlı    fiziksel,    kimyasal,    farmasötik,

farmakolojik, toksikolojik, farmakokinetik, metabolik ve klinik bilgilerin vurgulandığı

bir özet sunulmalıdır.

10.10.3.  Giriş : Araştırma ürünlerinin kimyasal ismini (ve onaylandığında jenerik  ve ticari isimlerini), içerdiği bütün aktif maddeleri, araştırma ürünlerinin  farmakolojik sınıfını ve bu sınıf içindeki beklenen konumunu (örneğin  avantajlarını), araştırma ürünleriyle  araştırma  yapma  gerekçesini  ve  öngörülen  profilaktik,  terapötik  veya tanısal endikasyonları açıklayan kısa bir giriş yazılmalıdır. Sonuç olarak giriş bölümü,

araştırma ürününün değerlendirilmesinde izlenecek genel yaklaşımı sunmalıdır.

10.10.4.  Fiz iksel,   Kim yasal   v e   Farmasöti k   Öz ell ikl er   ve   Fo rmülas yon  :   Araştırma ürünündeki maddeler (kimyasal veya yapısal formüller dâhil)  açıklanmalı ve ilgili fiziksel, kimyasal ve farmasötik özelliklerle ilgili kısa bir özet  sunulmalıdır. Uygun güvenlilik  önlemlerinin  araştırma  süresince  alınmasını  sağlamak  üzere,  yardımcı

maddeler   dâhil,   kullanılan   formüller   açıklanmalı   ve   klinik   açıdan   önemliyse

gerekçelendirilmelidir. Dozaj formlarının depolanması ve işlenmesi ile ilgili bilgiler

sunulmalıdır. Diğer bilinen bileşiklerle yapısal benzerlikler belirtilmelidir.

10.10.5.  Klini k  Olma yan  Ç al ı ş malar: Anlamlı bütün klinik olmayan ilgili farmakolojik, toksikolojik,  farmakokinetik  ve  araştırma  ürününe  ait  metabolizma   incelemeleri sonuçlarının özet şekilde sunulması gerekir. Bu özet; kullanılan  yöntemi, sonuçları, araştırılan terapötik etkilere ve insanlar üzerindeki olumsuz veya istenmeyen etkilere

ilişkin   bulguların   öneminin   tartışılmasını   içermelidir.   Sunulan   bilgiler   uygun olduğunda, biliniyorsa aşağıdakileri de içermelidir:

10.10.5.1.       Üzerinde test yapılan hayvan türleri,

10.10.5.2.       Her bir araştırma grubundaki hayvan sayısı ve bunların cinsiyeti,

10.10.5.3.       Uygulanan dozun birimi (örneğin mg/kg, ml/kg),

10.10.5.4.       Doz aralığı,

10.10.5.5.       Uygulama yolu,

10.10.5.6.       Doz süresi,

10.10.5.7.       Sistemik dağılımla ilgili bilgiler,

10.10.5.8.       Maruz kalma sonrası takibin süresi,

10.10.5.9.       Aşağıdaki konular da dâhil olmak üzere elde edilen bulgular:

10.10.5.9.1.           Farmakolojik veya toksik etkilerin doğası ve sıklığı,

10.10.5.9.2.           Farmakolojik veya toksik etkilerin şiddeti veya yoğunluğu,

10.10.5.9.3.           Etkilerin başlama süresi,

10.10.5.9.4.           Etkilerin geri dönüşlülüğü,

10.10.5.9.5.           Etkilerin süresi,

10.10.5.9.6.           Doz-yanıt ilişkisi.

Sunumu netleştirmek için uygun olduğunda tablo formatı veya listeler kullanılmalıdır.

 

Aşağıdaki bölümlerde çalışmalardan elde edilen en önemli bulgular, gözlemlenen etkilerin doz-yanıt ilişkisi, insanlar açısından anlamlılığı ve insanlarda incelenmesi gereken herhangi bir yanı dâhil tartışılmalıdır.

Uygun olduğunda, aynı hayvan türlerindeki etkili ve toksik olmayan doz bulguları karşılaştırılmalıdır (terapötik indeks tartışılmalıdır). Bu bilgilerin insanlar için önerilen doz açısından önemi belirtilmelidir. Mümkün olduğunda karşılaştırmalar mg/kg bazında değil kan/doku düzeyi cinsinden yapılmalıdır.

  1. a) Klinik Olmayan  Farmakoloji:  Araştırma  ürününün  farmakolojik  özelliklerinin, uygun olduğunda hayvanlarda incelenen anlamlı metabolitlerinin bir özeti araştırma broşürüne dâhil edilmelidi Söz konusu özette potansiyel terapötik etkililiği (örneğin etkililik modelleri, reseptöre bağlanma ve özgüllük) ve güvenliliği değerlendiren araştırmalar (örneğin hedeflenen terapötik etkinin dışındaki diğer farmakolojik etkileri değerlendiren özel araştırmalar) yer almalıdır.
  2. b) Hayvanlar daki Farmako kinetik  Özell ikler  ve  Ürü n  Metabol izması :  İncelenen bütün hayvan türlerinde araştırma ürününün farmakokinetiği, biyolojik dönüşümü ve elden çıkarılması  özetlenmeli  Bulgulara  ilişkin  tartışmalar,   araştırma  ürününün  ve metabolitlerinin emilimini, lokal ve sistemik  biyoyararlanımını ve bunların hayvan türlerindeki farmakolojik ve toksikolojik bulgularla ilişkisini içermelidir.
  3. c) Toksikoloji: Farklı hayvan türleri üzerinde yürütülen ilgili araştırmalarda bulunan toksikolojik etkilerin özeti tek doz, tekrarlanan doz, özel araştırmalar (örneğin tahriş etme ve duyarlılık oluşturma), üreme toksisitesi, genotoksisite (mutajenisite) ve karsinojenisite başlıkları altında sunulmalıdı

10.10.6.  İns anlar  Üz erindeki  Etki ler : Araştırma ürünlerinin farmakokinetik  özellikleri, metabolizması, farmakodinamik özellikleri, doz-yanıt ilişkisi, güvenlilik,  etkililik ve diğer farmakolojik özellikleri hakkındaki bilgiler dâhil olmak üzere insanlar üzerinde bilinen etkileri kapsamlı olarak tartışılmalıdır. Mümkün olan durumlarda tamamlanmış olan her bir klinik araştırmanın özeti sunulmalıdır. Ayrıca araştırma ürünlerinin klinik araştırmalardan elde edilen bulguları dışında kalan  herhangi bir kullanılışı ile ilgili bulgular (örneğin pazarlama süresince kazanılan deneyimler) hakkındaki edinimler de sunulmalıdır.

10.10.7.  İnsanlardaki   Farmako kinetik   Özell ikler   ve   Ürü n   Metabol izması :   Mevcutsa, aşağıdakiler  de  dâhil  olmak  üzere  araştırma  ürünlerinin  farmakokinetiği  ile  ilgili bilgilerin özeti sunulmalıdır:

10.10.7.1.       Farmakokinetik  özellikler  (uygun  olduğunda  metabolizma,  emilim,

plazma proteinlerine bağlanma ve eliminasyon),

10.10.7.2.       Referans dozaj formunu kullanarak araştırma ürününün biyoyararlanımı

(mümkün olduğunda mutlak biyoyararlanım veya bağıl biyoyararlanım),

10.10.7.3.       Popülasyon  alt  grupları  (örneğin  cinsiyet,  yaş  ve  organ  fonksiyonu

bozulmuş kişiler bakımından),

10.10.7.4.       Etkileşimler (örneğin ürün-ürün etkileşimleri ve gıdalarla etkileşim),

10.10.7.5.       Diğer farmakokinetik veriler.

10.10.8.  Güvenli li k      ve      Etkili li k:      Araştırma     ürünleriyle     (uygun     olduğunda metabolitleriyle) ilgili olarak gönüllüler üzerinde önceki araştırmalardan  elde edilen güvenlilik   bilgileri,   farmakodinamik   özellikleri,   etkililik   ve   doz-yanıt   ilişkisi hakkındaki bilgileri özet olarak verilmeli ve bu bilgilerin anlamı tartışılmalıdır. Çok sayıda klinik araştırmanın tamamlanmış olması durumunda güvenliliğe ve etkililiğe ait özetlerin  endikasyonlara  göre  alt  gruplar  halinde  verilmesi,  verilerin  açık  olarak sunulmasını sağlar. Bütün klinik araştırmalar için (incelenen bütün endikasyonlar için olanlar    dâhil)    advers    reaksiyonlarının    tablo    şeklinde    özetlenmesi    gerekir.

 

Endikasyonlar arasında veya alt gruplarda advers reaksiyon kalıpları/insidanslarındaki farklılıklar tartışılmalıdır. Araştırma broşürü, araştırma ürünü ve diğer ürünlerle daha önce elde edilen deneyimler bazında öngörülecek muhtemel riskleri ve advers reaksiyonlarını açıklamalıdır. Ürünlerin araştırmadaki kullanımının bir parçası olarak alınması gereken önlemlerin veya gerçekleştirilmesi gereken özel izlemenin de açıklanması gerekir.

10.10.9.  Pazarlama  Deneyimi:  Araştırma  broşürü,  araştırma  ürününün  pazarlandığı veya  onaylandığı  ülkeleri  belirtmelidir.  Ürünün  pazarlanmış  olarak  kullanılışından elde edilen herhangi bir anlamlı bilgi (örneğin formülasyonlar, dozajlar, uygulama yolları ve advers ürün reaksiyonları) özetlenmelidir. Araştırma broşüründe ayrıca araştırma ürününün pazarlanmak üzere onay/ruhsat almadığı veya pazardan/ruhsattan geri çekildiği ülkeler de belirtilmelidir.

10.10.10.           Verilerin   Öz eti   ve   Ar a ş tı rmacı   Rehberi:  Bu  bölüm  klinik  olan  ve olmayan verilerle ilgili genel bir tartışma sunmalı ve mümkün olduğunda  araştırma ürünlerinin  farklı  özellikleri  hakkında  çeşitli  kaynaklardan  elde  edilen   bilgileri özetlemelidir. Böylece sorumlu araştırmacıya mevcut verilerin en  bilgilendirici bir yorumu  sunulabilir  ve  gelecekte  yapılacak  klinik  araştırmalara  yansımalarının  bir değerlendirmesini sağlayabilir. Uygun olduğunda ilgili ürünler hakkında yayımlanmış raporların   tartışılması   gerekir.   Böylece   sorumlu   araştırmacının   veya   yardımcı araştırmacıların advers reaksiyonları veya klinik  araştırmalardaki diğer problemleri önceden tahmin etmesi sağlanabilir. Bu bölümün  genel hedefi muhtemel riskler ve advers reaksiyonların, spesifik testlerin, gözlemlerin ve klinik araştırma için alınması gerekebilecek önlemlerin araştırmacı tarafından açıkça anlaşılmasını sağlamaktır. Bu anlayış,   araştırma   ürünleri   hakkındaki   mevcut   fiziksel,   kimyasal,   farmasötik, farmakolojik, toksikolojik ve klinik bilgilere dayanmalıdır. İnsanlardan daha önce elde edilmiş deneyimlere ve  araştırma ürününün farmakolojisine dayanılarak, muhtemel doz  aşımı  ve  advers  reaksiyonların  tanınması  ve  tedavi  edilmesi  konularında  da araştırmacıya rehberlik sunulmalıdır.

10.11. Araştırma broşürünün başlık sayfasına bir örnek aşağıda yer almaktadır:

Destekleyicinin ismi

Ürün

Araştırma numarası

İsimler: kimyasal ismi, jenerik ismi (onaylanmışsa)

Ticari isimler (yasal açıdan izin verilmesi ve destekleyicinin istemesi durumunda) Araştırma broşürü baskı numarası

Araştırma broşürünün yayımlanma tarihi

Araştırma broşürünün yerini aldığı önceki baskı numarası ve tarihi

10.12. Araştırma broşürünün içindekiler tablosuna bir örnek aşağıda yer almaktadır:

Gizlilik beyanı (isteğe bağlı) İmza sayfası (isteğe bağlı) İçindekiler tablosu

Özet

Giriş

Fiziksel, kimyasal ve farmasötik özellikler ve formülasyon

Klinik olmayan çalışmalar

Klinik olmayan farmakoloji

Hayvanlardaki farmakokinetik özellikler ve ürün metabolizması

Toksikoloji

 

İnsanlardaki etkileri

İnsanlardaki farmakokinetik özellikler ve ürün metabolizması

Güvenlilik ve etkililik

Pazarlama deneyimi

Verilerin özeti ve araştırmacı rehberi

Yayınlar ve raporlara ilişkin referanslar: bunlar her bölümün sonunda yer almalıdır.

Ekler (mevcutsa)

  1. KLİNİK ARAŞTIRMANIN     YÜRÜTÜLMESİ     İÇİN     GEREKLİ     TEMEL

BELGELER

11.1.    Gerekli  temel  belgeler,  bir  araştırmanın  yürütülmesini  ve  elde  edilen  verilerin kalitesinin değerlendirilmesini tek başına ve toplu olarak sağlayan belgelerdir. Bu belgeler sorumlu araştırmacı veya diğer araştırmacıların, destekleyici ve izleyicinin iyi klinik uygulamaları standartlarına ve ilgili mevzuata uyduğunu gösterir.

11.2.    Bu belgelerin, ilgililere zamanında sunulması, araştırmanın koordinatör, idarî sorumlu, sorumlu araştırmacı, diğer araştırmacılar, destekleyici ve izleyici tarafından başarılı bir şekilde yönetilmesini sağlayabilir.

11.3.    Bu dokümanlar ayrıca araştırmanın yürütülmesinin geçerliliğini ve toplanan verilerin bütünlüğünü doğrulayan sürecin bir parçası olarak, destekleyicinin bağımsız yoklama işlevinde ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından yapılacak denetimlerde de incelenir.

11.4.    Hazırlanması gereken belgeler, normal olarak düzenlenecekleri araştırma aşamasına göre araştırmanın klinik fazı başlamadan önce, araştırmanın klinik fazı gerçekleştirilirken ve araştırma tamamlandıktan veya sonlandırıldıktan sonra olmak üzere üç bölüm halinde gruplandırılmıştır.

11.5.    Her belgenin amacı açıklanır. Bu belgelerin sorumlu araştırmacının, destekleyicinin ya da her ikisinin dosyalarına girip girmeyeceği belirtilir. Bireysel unsurların kolaylıkla ayırt edilebilir olması koşuluyla belgelerin bazıları kombine edilebilir.

11.6.    Araştırmanın ana dosyaları, hem sorumlu araştırmacıda hem de destekleyicide olmak üzere araştırmanın başlangıcında hazırlanmalıdır. Araştırmanın sonunda izleyici, hem sorumlu araştırmacının hem de destekleyicinin dosyalarını gözden geçirdikten ve bütün gerekli belgelerin uygun dosyalarda olduğundan emin olduktan sonra bir kapanış yapılmalıdır.

11.7.    Bu kılavuzda ele alınan belgelerin herhangi biri veya hepsi destekleyici adına yoklama yapan kişiye ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna veya ilgili sağlık otoritesinin denetimine tabidir. Dolayısı ile bu belgeler mevcut olmalıdır.

11.8.    Araştırmanın klinik fazı başlamadan önce, en azından aşağıdaki belgeler hazırlanmalı ve araştırma resmen başlamadan önce dosyalanmalıdır:

11.8.1.   Araştırma ürünü hakkında ilgili ve güncel bilgilerin araştırmacıya verildiğini

belgelendirmek amacıyla araştırma broşürü,

11.8.2.   Araştırmacı ve destekleyicinin araştırma protokolünü, değişiklikleri ve ORF’yi kabul ettiğini belgelendirmek amacıyla imzalanmış araştırma protokolü ve mevcutsa değişiklikler ve ORF (taslak ORF de olabilir, ancak ilk gönüllü alımı gerçekleştirilene kadar ORF’nin son haline ilişkin etik kurul onayının alınması gerekir.),

11.8.3.   Bilgilendirilmiş gönüllü olur formunu, gönüllülerin tam olarak bilgilendirilmiş

gönüllü olur verebilmelerini desteklemek üzere onlara yazılı bilgilerin verildiğini, araştırmaya gönüllü alma önlemlerinin uygun ve zorlayıcı olmadığını belgelendirmek amacıyla BGOF, diğer yazılı bilgiler, varsa gönüllüleri araştırmaya almak için kullanılan reklam,

 

11.8.4.   Araştırmaya ilişkin mali unsurlar,

11.8.5.   Gerekiyorsa sigorta teminatı,

11.8.6.   İlgili taraflar arasında imzalanan anlaşmalar,

11.8.7.   Etik kurulun onayı,

11.8.8.   İlgili mevzuat gereğince gerektiğinde Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu

izni,

11.8.9.   Koordinatör, idarî sorumlu, sorumlu araştırmacı ve diğer araştırmacılara ait özgeçmişler,

11.8.10. Araştırma  protokolünde  belirtilen  testlerin  normal  değerleri  veya  oranları,

varsa laboratuvara ilişkin belgeler,

11.8.11. İlgili mevzuata uygun hazırlanmış araştırma ürünü etiketi,

11.8.12. Araştırma ürünlerinin ve araştırmayla ilgili malzemelerin uygun depolanması, ambalajlanması, dağıtımı ve elden çıkarılması için gereken talimatları belgelendirmek

amacıyla  araştırma  protokolü  veya  araştırma  broşüründe  yer  almıyorsa  araştırma

ürünlerinin işlenme talimatları,

11.8.13. Araştırma ürünlerinin ve araştırmayla ilgili malzemelerin sevkiyat tarihlerini, seri   numaralarını   ve   sevkiyat   yöntemini   belgelendirmek   amacıyla   araştırma ürünlerinin ve araştırmayla ilgili malzemelerin sevkiyat kayıtları,

11.8.14. Sevk edilen araştırma ürününün analiz sertifikası,

11.8.15. Körleştirilmiş araştırmalarda körlemeyi kaldırma yöntemleri,

11.8.16. Randomizasyon listesi,

11.8.17. Araştırma  yerinin  araştırma  için  uygun  olduğunu  belgelendirmek  amacıyla araştırma öncesi yapılan izleme raporu,

11.9.   Araştırmanın  klinik  fazı  gerçekleştirilirken,  11.8.  de belirtilen  belgelerin  yanı  sıra

mevcut oldukça ilgili bütün yeni bilgilerin kanıtı olarak en azından aşağıdaki belgelerin dosyalara eklenmesi gerekir:

11.9.1.   Araştırma broşürü güncellemeleri,

11.9.2.   Araştırma süresince araştırmayla ilgili araştırma protokolü, BGOF, ORF gibi

belgelerde de yapılan değişiklikler,

11.9.3.   Yapılan değişikliklere ilişkin gerekiyorsa etik kurul onayı ve Türkiye İlaç ve

Tıbbi Cihaz Kurumu izni,

11.9.4. Koordinatör, idarî sorumlu, sorumlu araştırmacı veya diğer araştırmacı değişiklikleri,

11.9.5.   Araştırma  protokolünde  belirtilen  testlerin  normal  değerleri  veya  oranları,

varsa laboratuvara ilişkin belgelerde varsa değişiklikler,

11.9.6.   İzleyici raporları,

11.9.7.   Araştırma merkezi ziyaretlerinin dışındaki diğer önemli iletişim notları (telefon

görüşmeleri notları, toplantı notları gibi),

11.9.8.   İmzalanmış  ve  ilgili  mevzuata  uygun  olarak  alınmış  olan  BGOF,  kaynak

belgeler,

11.9.9.    İmzalı, tarihli ve tamamlanmış ORF,

11.9.10. ORF düzeltmeleri,

11.9.11. Güvenlilik bildirimleri,

11.9.12. Gönüllü tarama kaydı,

11.9.13. Gönüllü kimlik kodu listesi,

11.9.14. Araştırma     ürünlerinin     araştırma     protokolüne     uygun     kullanıldığını

belgelendirmek amacıyla bununla ilgili kayıtlar,

11.9.15. ORF üzerinde giriş veya düzeltme yapmaya yetkili kişilere ait imza ve parafları

belgelendirmek amacıyla imza sayfası,

 

11.10. Araştırma  tamamlandıktan  veya  sona  erdikten  sonra,  11,8.  ve  11.9.da  belirtilen

belgelerin yanı sıra en azından aşağıdaki belgelerin dosyalara eklenmesi gerekir:

11.10.1. Araştırma  ürünü  ile  ilgili  araştırma  merkezindeki  kayıtlar,  kullanımına  ait

hesap bilgisi,

11.10.2. Araştırma  ürünlerinin  ilgili  mevzuat  hükümlerince  imha  edilmesine  ilişkin

belgeler,

11.10.3. Tamamlanan gönüllü kimlik kodu listesi,

11.10.4. Araştırmanın nihai kapanış izleme raporu,

11.10.5. Varsa, yapılan yoklama ve denetimlere ait belgeler,

11.10.6. Gerçekleşen bir körlemeyi kaldırma durumu varsa, buna ait belgeler,

11.10.7. Etik kurul ve Türkiye ilaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna sunulacak olan sonuç

raporu,

11.10.8. Klinik araştırma raporu.

  1. DİĞER HÜKÜMLER

12.1.    Daha önce etik kurul onayı ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu izni bulunan sigorta belgelerinde sigorta koşullarından herhangi biri değiştirilmeksizin yalnızca süre uzatma yapılacağında etik kurul ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunu bilgilendirmek yeterlidir.

12.2.    Araştırmanın yürütülmesine yardım etmek üzere araştırma hemşiresi, saha görevlisi, yardımcı araştırmacı, izleyici, eczacı veya nitelikli bir kişi Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunu ve etik kurulu bilgilendirmek koşulu ile görevlendirilebilir. Ancak Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu veya etik kurul bu görevlendirmeyi gerekçesiyle birlikte iptal edebilir.

12.3.   Daha önce etik kurul onayı ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu izni bulunan klinik

araştırmada görev alan sorumlu araştırmacının değişikliği durumunda Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunu ve etik kurulu bilgilendirmek koşulu ile değişiklik yapılabilir. Ancak Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu veya etik kurul bu görevlendirmeyi gerekçesiyle birlikte iptal edebilir.

12.4.    Uluslararası çok merkezli klinik araştırmalarda, ülkemizde uygulanmayacak olan ve güvenlilik   bildirimine   ait   bilgi   içermeyen   araştırma   broşürü   değişikliği,   protokol

değişikliği, BGOF değişikliği gibi belgeler için etik kurulu bilgilendirmek yeterlidir.

12.5.    Bir klinik araştırma yürütebilmek için etik kurul onayı ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu izni almak için yapılan ilk başvuruda ORF sunulmalı, onay ve izin alınmalıdır. Ancak, ORF’de yapılacak olan daha sonraki değişiklikler için etik kurulu bilgilendirmek yeterlidir.

12.6.   Elektronik ORF’lerin validasyonu etkilemeyen bazı teknik değişiklikleri (etik kurul ve

Türkiye  İlaç ve Tıbbi  Cihaz  Kurumu  tarafından  onaylanmış  bir  ORF  versiyonundaki verilerin cevaplanmasını kolaylaştıran, verilerin yanlış girilmesi halinde sistemin otomatik olarak soru oluşturmasını sağlayan ya da kullanılan programın ara yüz değişiklikleri gibi verilerin nitelik ve niceliğini değiştirmeyen nitelikteki versiyon değişiklikleri gibi) için etik kurulu bilgilendirmek yeterlidir.

  1. YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN DÜZENLEMELER

17.04.2013  tarih  ve  43020  sayılı  Makam  Oluru  ile  yürürlüğe  konulmuş  olan  İyi  Klinik

Uygulamalar Kılavuzu yürürlükten kaldırılmıştır.

  1. YÜRÜRLÜK

Bu Kılavuz onaylandığı tarihte yürürlüğe girer.

—————————————————————————————————————

 

Mevzuat ve Klavuzlar
Mevzuat ve Klavuzlar
(1)-İlaç ve Biyolojik Ürünlerin KA hakkında yönetmelik
(2)- İyi Klinik Uygulamaları Kılavuzu
(3)-İyi Farmakovijilans Uygulamaları (ifu) Kılavuzu Modül- Iıı Periyodik Yarar risk Değerlendirme Raporu
(4) İlaç ve biyolojik Ürünlerin Klinik Araştırmalarında Meydana gelen Advers olay reaksiyon rapor
(5) Gözlemsel İlaç Çalışmaları Kılavuzu
(6) İlaç ve Biyolojik Ürünlerin Klinik Araştırmalarında Başvuru Şekline İlişkin Kılavuz
(7) KA etik kurula Başvuru Şekline İlişkin Kılavuz
(8)- KA yapılacak olan Sigorta Teminatına İlişkin Kılavuz
(9)Pediatrik Popülasyonda Yürütülen Klinik Araştırmalar Etik Yaklaşımlara İlişkin Kılavuz
(10) İleri Tedavi Tıbbi Ürünlerinin İyi Klinik Uygulamalarına Yönelik İlke ve Esaslara İlişkin Kılavuz
(11) Araştırma Ürünlerinin Depolanması ve Dağıtılmasına İlişkin Kılavuz
(12) Klinik Araştırmalarda Merkez Organizasyon Yönetimi Esaslarına İlişkin Kılavuz
(13) Klinik Araştırmalarda Arşivleme İlkeleri Kılavuzu
(14) Standart Çalışma Yöntemi Esasları
(15) KA Danışma Kurulu Standart Çalışma Yöntemi Esasları
(16) Bağımsız Veri İzleme Komitelerine İlişkin Kılavuz
(17) KA ve İKU ile ilgili Eğitim Programlama ve Değerlendirme ilkeleri kılavuzu
(18) Kanun No_Sağlık Hizmerleri Temel Kanunu Ek Madde 10
(19) KANUN-45ETİK KURUL BAĞLANTILAR
—————————————————————————————————————
İletişim
İletişim

 İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Fatih / Çapa İstanbul

Tel:4142020-30326 Fax: 5312230

Sekreter: Ümmügülsüm GÜRKANLI

e-posta : disheketikkurul@istanbul.edu.tr

—————————————————————————————————————

 

İstanbul Üniversitesi © 2017 All Rights Reserved